Taliban

The Taliban is an ultraconservative Islamist militant organization and religious-military movement in Afghanistan.^[1]EnglishThe Taliban is an ultraconservative Islamist militant organization and religious-military movement in Afghanistan.پښتوطالبان په افغانستان تاریخ کال کې یو سخت محافظه کار اسلامپاله وسله وال سازمان او مذهبي پوځي غورځنګ دی.دریطالبان یک سازمان اسلام گرای محافظه کار و یک جنبش مذهبی و نظامی در سال تاریخچه افغانستان است. The group is characterized by its adherence to Deobandi politics and its commitment to establishing an Islamic state based on Sharia law.^[1]^[3]^[4]EnglishThe group is characterized by its adherence to Deobandi politics and its commitment to establishing an Islamic state based on Sharia law.پښتودا ډله د دیوبندي سیاست او د شرعي قانون پر بنسټ د اسلامي دولت جوړولو ته د هغې ژمنتیا سره ځانګړتیا لري.دریاین گروه با پایبندی به سیاست دیوبندی و تعهد خود به ایجاد یک دولت اسلامی بر اساس قانون شریعت مشخص می شود. The name Taliban translates to "students" or "graduates of schools".^[17]EnglishThe name Taliban translates to "students" or "graduates of schools".پښتود طالبانو نوم د "شاګردانو" یا "د ښوونځیو فارغینو" ته ژباړل شوی دی.درینام طالبان به معنی "شاگرد" یا "خروج از مکتب" است.

Origins and Emergence

The Taliban emerged in the mid-1990s following the withdrawal of Soviet troops during the Soviet-Afghan War.^[1]EnglishThe Taliban emerged in the mid-1990s following the withdrawal of Soviet troops during the Soviet-Afghan War.پښتوطالبان د ۱۹۹۰ لسیزې په نیمایي کې د شوروي او افغانستان جګړه په جریان کې د شوروي ځواکونو له وتلو وروسته راپورته شول.دریطالبان در اواسط دهه ۱۹۹۰ پس از عقب نشینی سربازان شوروی در سال جنگ شوروی-افغانستان ظهور کردند. The movement developed in the aftermath of the collapse of the communist regime and the subsequent breakdown of civil order during the Afghan Civil War.^[1]^[5]EnglishThe movement developed in the aftermath of the collapse of the communist regime and the subsequent breakdown of civil order during the Afghan Civil War.پښتودغه غورځنګ د کمونیستي رژیم د سقوط او د افغانستان کورنۍ جګړه (۱۹۲۸۱۹۲۹) په جریان کې د مدني نظم د ماتیدو وروسته رامینځته شو.دریاین جنبش پس از فروپاشی رژیم کمونیستی و خرابی بعدی نظم مدنی در سال های جنگ داخلی افغانستان (۱۹۲۸۱۹۲۹) توسعه یافت. The movement emerged during the Second Afghan Civil War (1992–1996).^[6]EnglishThe movement emerged during the Second Afghan Civil War (1992–1996).پښتودغه غورځنګ د افغانستان د دویمې کورنۍ جګړې (۱۹۹۲ تر ۱۹۹۶) په ترڅ کې رامنځته شو.دریاین جنبش در جریان جنگ داخلی دوم افغانستان (۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶) بوجود آمد. The movement received support from Pakistan during its formation.^[6]EnglishThe movement received support from Pakistan during its formation.پښتودغه غورځنګ د جوړېدو پر مهال د پاکستان ملاتړ ترلاسه کړ.دریاین جنبش در زمان تشکیل خود از پاکستان حمایت می کرد.

Rise to Power (1994–1996)

The movement began to assert military control in Kandahar Province in November 1994, capturing the region from the forces of Naqibullah Akhund.^[6]EnglishThe movement began to assert military control in Kandahar Province in November 1994, capturing the region from the forces of Naqibullah Akhund.پښتودغه غورځنګ د ۱۹۹۴ کال په نومبر کې د نقیب الله اخوند له ځواکونو څخه د سیمې په نیولو سره په کندهار ولایت کال کې د پوځي کنټرول ټینګول پیل کړل.دریاین جنبش در نوامبر ۱۹۹۴، با تسخیر این منطقه از دست نیرو های نقیب الله آخوند، شروع به اعمال کنترول نظامی در سال ولایت قندهار کرد. In the spring of 1996, over a thousand religious clerics held a meeting where Mujahid was declared the Amir al-Mu’minin ("commander of the faithful").^[6]EnglishIn the spring of 1996, over a thousand religious clerics held a meeting where Mujahid was declared the Amir al-Mu’minin ("commander of the faithful").پښتود ۱۹۹۶ کال په پسرلي کې، له زرو څخه زیاتو دیني عالمانو یوه غونډه جوړه کړه چېرته چې مجاهد د امیر المومنین په توګه اعلان شو.دریدر بهار سال ۱۹۹۶، بیش از یک هزار روحانیون مذهبی جلسه ای را برگزار کردند که در آن مجاهد به عنوان "امیر المومنین" اعلام شد.

A breakaway faction of the movement was founded in 2015 following the appointment of Akhtar Mansour as the Taliban leader.^[7]EnglishA breakaway faction of the movement was founded in 2015 following the appointment of Akhtar Mansour as the Taliban leader.پښتوپه ۲۰۱۵ کال کې د طالبانو د مشر په توګه د اختر منصور له ټاکل کیدو وروسته د دې غورځنګ یوه جلا شوې ډله رامنځته شوه.درییک جناح منحرف از جنبش در سال ۲۰۱۵ پس از انتصاب اختر منصور به عنوان رهبر طالبان تاسیس شد. This group is also referred to as the Islamic Movement of Students.^[18]EnglishThis group is also referred to as the Islamic Movement of Students.پښتودې ډلې ته د زده کونکو اسلامي غورځنګ هم ویل کیږي.دریاین گروه همچنان به عنوان جنبش اسلامی دانش آموزان شناخته می شود. This faction, which included figures such as Shir Muhammad Akhundzada and Mullah Baz Muhammad Haris, elected Muhammad Rasul as its leader.^[7]^[8]EnglishThis faction, which included figures such as Shir Muhammad Akhundzada and Mullah Baz Muhammad Haris, elected Muhammad Rasul as its leader.پښتودغه ډله، چې د شیر محمد اخندزاده او ملا باز محمد حارث په څیر شخصیتونه پکې شامل وو، محمد رسول یې د خپل مشر په توګه وټاکه.دریاین جناح که شامل شخصیت هایی مانند شیر محمد آخوندزاده و ملا باز محمد هریس بود، محمد رسول را به عنوان رهبر خود انتخاب کرد. This splinter group was involved in deadly clashes with the mainstream Taliban in the southern and western regions of the country.^[7]EnglishThis splinter group was involved in deadly clashes with the mainstream Taliban in the southern and western regions of the country.پښتودا جلا شوې ډله د هیواد په جنوبي او لویدیځو سیمو کې د طالبانو سره په خونړیو نښتو کې ښکېل وه.دریاین گروه پراکنده در درگیری های مرگبار با جریان اصلی طالبان در مناطق جنوبی و غربی کشور دخیل بود.

First Era of Governance (1996–2001)

The Taliban established the Islamic Emirate of Afghanistan (1996–2001).^[1]EnglishThe Taliban established the Islamic Emirate of Afghanistan (1996–2001).پښتوطالبانو د افغانستان اسلامي امارت (۱۹۹۶ ۲۰۰۱) نوملړ جوړ کړ.دریطالبان امارت اسلامی افغانستان (۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱) را تاسیس کردند. During this period, the group's ideology was heavily influenced by Pashtun nationalism and Deobandi Islamic rules.^[1]^[22]EnglishDuring this period, the group's ideology was heavily influenced by Pashtun nationalism and Deobandi Islamic rules.پښتود دې دورې په جریان کې، د ډلې نظریات د پښتنو ملتپالنه او دیوبندي اسلامي قواعدو لخوا خورا اغیزمن شوي.دریدر این دوره، ایدئولوژی گروه به شدت تحت تاثیر قوانین اسلامی ملی گرایی پشتون ها و دیوبندی بود. Their governance involved various prohibitions and specific views on cultural practices.^[1]EnglishTheir governance involved various prohibitions and specific views on cultural practices.پښتود دوی حکومت کول د کلتوري کړنو په اړه بیلابیل بندیزونه او ځانګړي نظرونه شامل دي.دریحکومت آنها شامل ممنوعیت های مختلف و دیدگاه های خاص در مورد شیوه های فرهنگی بود.

The Insurgency and U.S. Intervention

Following the fall of the Taliban regime in 2001, the group transitioned into an insurgency.^[1]^[9]EnglishFollowing the fall of the Taliban regime in 2001, the group transitioned into an insurgency.پښتوپه ۲۰۰۱ کال کې د طالبانو د رژیم له سقوط وروسته، دغه ډله په یوه یاغیانو کې بدله شوه.دریپس از سقوط رژیم طالبان در سال ۲۰۰۱، این گروه به یک شورش تبدیل شد. From 2001 until 2021, the Taliban fought against the Afghan government and international forces, including a coalition led by the United States.^[1]^[10]EnglishFrom 2001 until 2021, the Taliban fought against the Afghan government and international forces, including a coalition led by the United States.پښتود ۲۰۰۱ څخه تر ۲۰۲۱ پورې، طالبانو د متحده ایالاتو په مشرۍ ائتلاف په ګډون د افغان حکومت او نړیوالو ځواکونو سره جګړه وکړه.دریاز سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱، طالبان با دولت افغانستان و نیروهای بین المللی، از جمله ائتلاف به رهبری ایالات متحده، جنگیدند. During this period, the group was designated as a terrorist organization by various international entities.^[1]EnglishDuring this period, the group was designated as a terrorist organization by various international entities.پښتوپه دې موده کې، دا ډله د مختلفو نړیوالو ادارو لخوا د تروریستي سازمان په توګه وټاکل شوه.دریدر این دوره، این گروه توسط نهادهای مختلف بین المللی به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته شد. The group discriminated against ethno-religious groups, including forcing followers of Ismaili (Shia) to convert to Sunni Islam.^[15]^[23]EnglishThe group discriminated against ethno-religious groups, including forcing followers of Ismaili (Shia) to convert to Sunni Islam.پښتودې ډلې د توکمیز - مذهبي ډلو سره تبعیض وکړ، پشمول د اسماعیلي پیروانو مجبورول چې سني اسلام ته بدل شي.دریاین گروه در برابر گروه های قومی-مذهبی تبعیض آمیز عمل می کرد، از جمله مجبور کردن پیروان اسماعیلی ها برای تبدیل شدن به اسلام سنی.

Return to Power and the Islamic Emirate

The Taliban launched a major offensive in 2021, resulting in stunning military victories and the eventual fall of the Afghan government.^[1]^[2]^[11]EnglishThe Taliban launched a major offensive in 2021, resulting in stunning military victories and the eventual fall of the Afghan government.پښتوطالبانو په ۲۰۲۱ کال کې یو لوی برید پیل کړ، چې په پایله کې یې حیرانونکې پوځي بریاوې او په پای کې د افغان حکومت سقوط وشو.دریطالبان در سال ۲۰۲۱ یک حمله بزرگ را آغاز کردند که منجر به پیروزی های نظامی چشمگیر و در نهایت سقوط حکومت افغانستان شد. In August 2021, they returned to power and established the Islamic Emirate of Afghanistan (2021–present).^[1]EnglishIn August 2021, they returned to power and established the Islamic Emirate of Afghanistan (2021–present).پښتوپه اګست ۲۰۲۱ کې، دوی واک ته راستانه شول او افغانستان اسلامي امارت (۱۹۹۶ ۲۰۰۱) یې تاسیس کړ.دریدر اوت ۲۰۲۱، آنها به قدرت بازگشتند و امارت اسلامی افغانستان (۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱) را تاسیس کردند. The movement secured recognition from Russia as the country's official government.^[20]EnglishThe movement secured recognition from Russia as the country's official government.پښتوخوځښت د روسیې لخوا د هیواد د رسمي حکومت په توګه پیژندل شوی.دریاین جنبش به رسمیت شناختن روسیه به عنوان دولت رسمی این کشور را تضمین کرد. The breakaway faction that had split in 2015 dissolved and pledged allegiance to the new leadership in 2021.^[7]EnglishThe breakaway faction that had split in 2015 dissolved and pledged allegiance to the new leadership in 2021.پښتوپه ۲۰۱۵ کال کې د بېلتون غوښتونکو ډله ویشل شوې وه او په ۲۰۲۱ کال کې یې نوي مشرتابه ته د وفادارۍ ژمنې وکړې.دریجناح منحرف که در سال ۲۰۱۵ تقسیم شده بود، منحل شد و در سال ۲۰۲۱ به رهبری جدید وفاداری کرد.

Social Policies and International Relations

Under the current administration, the Taliban have implemented a crackdown on women's rights.^[12]^[15]^[16]EnglishUnder the current administration, the Taliban have implemented a crackdown on women's rights.پښتوپه اوسني حکومت کې، طالبانو د ښځو د حقونو په وړاندې سخت اقدامات کړي دي.دریتحت حکومت فعلی، طالبان یک سرکوب علیه حقوق زنان را اجرا نموده اند. They have issued bans on women's participation in the healthcare sector and other public spheres.^[1]^[13]EnglishThey have issued bans on women's participation in the healthcare sector and other public spheres.پښتودوی د روغتیا په سکتور او نورو عامه برخو کې د ښځو پر ګډون بندیزونه لګولي دي.دریآنها شرکت زنان در بخش مراقبت های صحی و سایر حوزه های عمومی را ممنوع کرده اند. The group has prohibited women from traveling without male guardians.^[1]^[24]^[25]EnglishThe group has prohibited women from traveling without male guardians.پښتودې ډلې ښځو ته د نارینه ساتونکو پرته د سفر کولو اجازه نه ده ورکړې.دریاین گروه زنان را از سفر کردن بدون سرپرست مرد منع کرده است. It has also banned female speech.^[1]^[26]^[27]EnglishIt has also banned female speech.پښتودا د ښځو د وینا بندیز هم لګولی دی.دریهمچنین سخنرانی زن ها را ممنوع کرده است. The movement established a Ministry for the Promotion of Virtue and Prevention of Vice.^[19]EnglishThe movement established a Ministry for the Promotion of Virtue and Prevention of Vice.پښتودې غورځنګ د فضیلت د ودې او د بد چلند د مخنیوي لپاره وزارت جوړ کړ.دریاین جنبش یک وزارت برای ترویج فضیلت و جلوگیری از عیب ها را تاسیس کرد. The administration has reintroduced public executions.^[1]EnglishThe administration has reintroduced public executions.پښتوادارې بیا عامه اعدامونه معرفي کړي دي.دریدولت اعدام های عامه را دوباره معرفی کرده است. The group's international recognition remains limited; for example, China is one of the few countries that has engaged with the government despite the lack of formal recognition.^[14]EnglishThe group's international recognition remains limited; for example, China is one of the few countries that has engaged with the government despite the lack of formal recognition.پښتود دې ډلې نړیواله پیژندنه محدوده پاتې ده؛ د مثال په توګه، چین یو له څو هیوادونو څخه دی چې د رسمي پیژندنې نشتوالي سره سره د حکومت سره ښکیل دی.دریبه رسمیت شناختن بین المللی این گروه همچنان محدود است؛ به عنوان مثال، چین یکی از معدود کشورهایی است که با وجود فقدان به رسمیت شناختن رسمی با دولت تعامل داشته است. The Taliban have also been the subject of scrutiny by international bodies, including the International Criminal Court (ICC).^[1]^[13]EnglishThe Taliban have also been the subject of scrutiny by international bodies, including the International Criminal Court (ICC).پښتوطالبان د نړیوالې جنایي محکمې په ګډون د نړیوالو ادارو لخوا هم د څارنې موضوع ګرځیدلي دي.دریطالبان همچنان مورد بررسی سازمان های بین المللی از جمله دیوان جنایی بین المللی قرار گرفته اند. The date August 15 is regarded as a significant date in the history of women's rights in Afghanistan.^[21]^[28]EnglishThe date August 15 is regarded as a significant date in the history of women's rights in Afghanistan.پښتو(د نړیوالې سوداګرۍ شورا) د اګست ۱۵ نیټه د افغانستان کې د ښځو حقونه کال په تاریخ کې یوه مهمه نیټه ګڼل کیږي.دری(ICC ها) تاریخ ۱۵ اوت به عنوان یک تاریخ مهم در تاریخ حقوق زن ها در افغانستان در نظر گرفته می شود.