Bukhara Migrants

Bukhara migrants are a diverse group of Turkic and Farsi-speaking Muslims and Jews who fled to Afghanistan following the collapse of the Emirate of Bukhara and the surrounding Central Asian states.^[1]^[2]EnglishBukhara migrants are a diverse group of Turkic and Farsi-speaking Muslims and Jews who fled to Afghanistan following the collapse of the Emirate of Bukhara and the surrounding Central Asian states.پښتود بخارا کډوال د ترکي او فارسي ژبو مسلمانانو او یهودیانو یوه متنوع ډله ده چې د بخارا امارت او شاوخوا مرکزي آسیا دولتونو له سقوط وروسته افغانستان ته تښتیدلي دي.دریمهاجران بخارا یک گروه متنوع از مسلمانان و یهودیان ترک زبان و فارسی زبان هستند که پس از سقوط حکومت امارت بخارا و دولت های اطراف آسیای مرکزی به افغانستان فرار کردند. The community includes residents from Bukhara, Khiva, and Kokand.^[1]^[3]EnglishThe community includes residents from Bukhara, Khiva, and Kokand.پښتوپه دې ټولنه کې د بخارا، خیوا او کوکنډ اوسیدونکي شامل دي.دریاین جامعه شامل ساکنین بخارا، خیوا و کوکند است. This migration occurred primarily during the 1920s and 1930s as a result of the Soviet Union's conquest of Central Asia and the subsequent Stalinist purges.^[1]^[2]EnglishThis migration occurred primarily during the 1920s and 1930s as a result of the Soviet Union's conquest of Central Asia and the subsequent Stalinist purges.پښتودا کډوالۍ په عمده توګه د ۱۹۲۰ او ۱۹۳۰ لسیزو په جریان کې د شوروي اتحاد د مرکزي آسیا د فتحې او وروسته د سټالینستي پاکوالي په پایله کې پیښ شوې.دریاین مهاجرت عمدتاً در دهه های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ به دلیل فتح اتحاد جماهیر شوروی از آسیای مرکزی و پاکسازی های استالینیستی پس از آن رخ داد. The influx of refugees from the Soviet Union created a significant crisis during the 1930s.^[8]EnglishThe influx of refugees from the Soviet Union created a significant crisis during the 1930s.پښتود شوروي اتحاد څخه د کډوالو راتګ د ۱۹۳۰ لسیزې په جریان کې د پام وړ بحران رامینځته کړ.دریجریان پناهندگان از اتحاد جماهیر شوروی یک بحران مهم را در دهه ۱۹۳۰ ایجاد کرد.

Origins and the Russian Revolution

The migration was catalyzed by the expansion of the Russian Empire into Central Asia and the subsequent Russian Revolution of 1917.^[3]^[4]EnglishThe migration was catalyzed by the expansion of the Russian Empire into Central Asia and the subsequent Russian Revolution of 1917.پښتوکډوالۍ مرکزي آسیا ته د روسیې د امپراتورۍ د پراخیدو او د ۱۹۱۷ کال د روسیې د انقلاب له امله رامینځته شوې.دریمهاجرت توسط گسترش امپراطوری روسیه به آسیای مرکزی و بعد از آن انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷ تحریک شد. Following the capture of Central Asian territories by the Red Army in 1920, the final ruler of the Emirate of Bukhara, Muhammad Alam Khan Barakzai, sought refuge in Afghanistan.^[1]^[2]EnglishFollowing the capture of Central Asian territories by the Red Army in 1920, the final ruler of the Emirate of Bukhara, Muhammad Alam Khan Barakzai, sought refuge in Afghanistan.پښتوپه ۱۹۲۰ کال کې د سره پوځ له خوا د منځنۍ اسیا د سیمو له نیولو وروسته، د بخارا امارت او محمد عالم خان بارکزي وروستي واکمن په افغانستان کې پناه واخیسته.دریپس از تسخیر سرزمین های آسیای مرکزی توسط ارتش سرخ در سال ۱۹۲۰، آخرین حاکم گروه امارت بخارا، محمد عالم خان بارکزایی، به افغانستان پناه برد. He died in Kabul in 1943 and was buried in the Shuhada-e Salahin Cemetery.^[2]EnglishHe died in Kabul in 1943 and was buried in the Shuhada-e Salahin Cemetery.پښتوهغه په ۱۹۴۳ کال کې په کابل کې مړ شو او په شُهدا-ی صالین هدیره کې خاورو ته وسپارل شو.دریاو در سال ۱۹۴۳ در کابل فوت کرد و در سال مقبرۀ شُهدا-یه سلهین به خاک سپرده شد.

Tens of thousands of Turkic and Farsi-speaking Muslims fled the region during this period.^[1]^[2]EnglishTens of thousands of Turkic and Farsi-speaking Muslims fled the region during this period.پښتوپه دې موده کې په لسګونو زره ترکي او فارسي ژبو مسلمانان له سیمې څخه تښتیدلي دي.دریده ها هزار مسلمان ترک و فارسی زبان در این دوره از این منطقه فرار کردند. Additionally, a significant group of Persian-speaking Bukharan Jews migrated to Afghanistan to escape the Soviet regime.^[1]^[3]EnglishAdditionally, a significant group of Persian-speaking Bukharan Jews migrated to Afghanistan to escape the Soviet regime.پښتوسربیره پردې، د فارسي ژبو بخارا یهودو یوه مهمه ډله د شوروي رژیم څخه د تیښتې لپاره افغانستان ته کډه شوه.دریعلاوه بر این، یک گروه قابل توجهی از یهودیان بخاری فارسی زبان برای فرار از رژیم شوروی به افغانستان مهاجرت کردند.

Some 60,000 refugees fled from the Soviet Union and reached Afghanistan.^[3]^[9]EnglishSome 60,000 refugees fled from the Soviet Union and reached Afghanistan.پښتوشاوخوا ۶۰۰۰۰ کډوال له شوروي اتحاد څخه وتښتیدل او افغانستان ته ورسیدل.دریحدود ۶۰۰۰۰ پناهنده از اتحاد جماهیر شوروی فرار کردند و به افغانستان رسیدند.

A major wave of Jewish immigration to Afghanistan also occurred in 1839 when the Mashhad Jews of Persia fled to the country.^[10]EnglishA major wave of Jewish immigration to Afghanistan also occurred in 1839 when the Mashhad Jews of Persia fled to the country.پښتوافغانستان ته د یهودي کډوالۍ یوه لویه څپه هم په ۱۸۳۹ کې رامنځته شوه کله چې د فارس مشهد یهودیان دې هیواد ته وتښتیدل.درییک موج عمده مهاجرت یهودیان به افغانستان نیز در سال ۱۸۳۹ رخ داد که یهودیان مشهد از پارس به این کشور فرار کردند.

Migration routes and settlement in northern Afghanistan

Migrants primarily settled in northern Afghanistan, with significant colonies established in Kabul and its surrounding areas.^[2]^[5]EnglishMigrants primarily settled in northern Afghanistan, with significant colonies established in Kabul and its surrounding areas.پښتومهاجر په عمده توګه د افغانستان په شمال کې میشت شول، چې د پام وړ استعمارونه یې په کابل او شاوخوا سیمو کې تاسیس شوي.دریمهاجران عمدتاً در شمال افغانستان ساکن شدند و مستعمرات قابل توجهی در سال کابل و مناطق اطراف آن تاسیس شدند. There were also plans to establish a second colony in Qataghan Province in the northeast.^[6]EnglishThere were also plans to establish a second colony in Qataghan Province in the northeast.پښتوپه کټاګان کې په شمال ختیځ کې د دوهم کالوني رامینځته کولو پلانونه هم شتون درلود.دریهمچنین برنامه هایی برای ایجاد یک مستعمره دوم در سال قاتاگان در شمال شرقی وجود داشت. Many of the early migrants were children who received support from local authorities and the Afghan population.^[1]EnglishMany of the early migrants were children who received support from local authorities and the Afghan population.پښتوډیری لومړني مهاجر ماشومان وو چې د ځایی چارواکو او افغان نفوس څخه یې ملاتړ ترلاسه کړ.دریبسیاری از مهاجران اولیه اطفال بودند که از مقامات محلی و جمعیت افغان حمایت می کردند. However, some migrants also faced hostility and resentment from local residents and officials during their integration.^[1]EnglishHowever, some migrants also faced hostility and resentment from local residents and officials during their integration.پښتوپه هرصورت، ځینې کډوال د دوی د ادغام په جریان کې د ځایی اوسیدونکو او چارواکو لخوا دښمني او ناراضۍ سره هم مخ شوي.دریبا این حال، برخی از مهاجران نیز در طول ادغام خود با خصومت و خشم ساکنان محلی و مقامات مواجه شدند.

Religious and cultural preservation

Many of the Muslim migrants held high religious status in Afghanistan due to their origins in major Islamic educational centers.^[1]EnglishMany of the Muslim migrants held high religious status in Afghanistan due to their origins in major Islamic educational centers.پښتوډیری مسلمان مهاجرین په افغانستان کې د لوی اسلامي تعلیمي مرکزونو کې د دوی د اصلیت له امله لوړ مذهبي حیثیت درلود.دریبسیاری از مهاجران مسلمان به دلیل منشأ شان در مراکز آموزشی مهم اسلامی در افغانستان دارای موقعیت مذهبی بالایی بودند. They were often referred to as "Ishans" (men of spiritual insight) or "Ulama" (scholars) based on their religious knowledge.^[1]EnglishThey were often referred to as "Ishans" (men of spiritual insight) or "Ulama" (scholars) based on their religious knowledge.پښتودوی اکثرا د دوی د مذهبي پوهې پراساس د "ایشان" یا "علامه" په توګه پیژندل شوي.دریآنها اغلب بر اساس دانش مذهبی شان به عنوان "ایشان" یا "عُلما" یاد می شدند.

The Bukharan Jews maintained their distinct identity, speaking a Judeo-Persian dialect known as Bukhori.^[3]EnglishThe Bukharan Jews maintained their distinct identity, speaking a Judeo-Persian dialect known as Bukhori.پښتود بخارا یهودیانو خپل ځانګړی هویت ساتلی، د بخاري په نوم د یهودي - فارسي لهجې خبرې کوي.درییهودیان بخارا هویت متمایز خود را حفظ کردند و به یک گویش یهودی-فارسی به نام بخاری صحبت می کردند. This language was used for their cultural and educational life, alongside Hebrew.^[3]EnglishThis language was used for their cultural and educational life, alongside Hebrew.پښتودا ژبه د دوی کلتوري او تعلیمي ژوند لپاره کارول کیده، د عبراني سره یوځای.دریاین زبان در زندگی فرهنگی و آموزشی شان در کنار زبان عبری مورد استفاده قرار می گرفت. They are considered one of the oldest ethnoreligious groups in Central Asia, having lived in the region as early as the eighth or ninth centuries.^[3]EnglishThey are considered one of the oldest ethnoreligious groups in Central Asia, having lived in the region as early as the eighth or ninth centuries.پښتودوی په مرکزي آسیا کې یو له پخوانیو توکمیز مذهبي ډلو څخه ګ په پام کې نیول شويل کیږي، چې د اتم یا نهم پیړۍ په لومړیو کې په سیمه کې ژوند کوه.دریآنها به عنوان یکی از قدیمی ترین گروه های قومی و مذهبی در آسیای مرکزی در نظر گرفته می شوند، که در اوایل قرن هشتم یا نهم در این منطقه زندگی می کردند.

Historically, these Jews were attracted to the region by the Silk Road, which connected Europe and the Far East and ran past cities like Bukhara and Samarkand.^[11]EnglishHistorically, these Jews were attracted to the region by the Silk Road, which connected Europe and the Far East and ran past cities like Bukhara and Samarkand.پښتوپه تاریخي توګه، دا یهودیان د د ورېښمو لاره لخوا سیمې ته راجلب شوي، کوم چې اروپا او لیرې ختیځ سره وصل کوي او د بخارا او سمرقند په څیر ښارونو څخه تیریږي.دریاز نظر تاریخی، این یهودیان توسط خط جاده ابریشم به این منطقه جذب شدند، که اروپا و شرق دور را به هم متصل می کرد و از شهرهای مانند بخارا و سمرقند عبور می کرد.

They engaged in trade and commerce along these routes.^[11]EnglishThey engaged in trade and commerce along these routes.پښتودوی د دې لارو په اوږدو کې په سوداګرۍ او سوداګرۍ بوخت وو.دریآنها در این مسیر ها تجارت می کردند.

The Bukhori language developed from classical Persian and absorbed many words from Hebrew.^[12]EnglishThe Bukhori language developed from classical Persian and absorbed many words from Hebrew.پښتود بخاري ژبه د کلاسیک فارسي څخه وده کړې او د عبراني څخه ډیری ټکي جذب کړي.دریزبان بخوری از فارسی کلاسیک تکامل یافته و بسیاری از کلمات را از عبری جذب کرده است.

Impact on Afghan trade and commerce

Bukhara migrants have had a profound and long-lasting impact on the global trade networks of Afghanistan.^[1]^[15]EnglishBukhara migrants have had a profound and long-lasting impact on the global trade networks of Afghanistan.پښتود بخارا کډوالو د افغانستان په نړيوالو سوداګريزو شبکو ژور او اوږدمهاله اغېز کړی دی.دریمهاجران بخاری تاثیر عمیقی و طولانی مدت بر شبکه های تجارت جهانی افغانستان داشته اند. Historically, traders identifying as Bukharian were known as reliable and skilled merchants across Europe and Asia as early as the 14th century.^[1]EnglishHistorically, traders identifying as Bukharian were known as reliable and skilled merchants across Europe and Asia as early as the 14th century.پښتوپه تاریخي توګه، سوداګر چې د بخاري په توګه پیژندل شوي د ۱۴ پیړۍ په پیل کې په ټوله اروپا او آسیا کې د باور وړ او ماهر سوداګرو په توګه پیژندل شوي.دریاز نظر تاریخی، تاجرانی که خود را به عنوان بخاری معرفی می کردند به عنوان تاجران قابل اعتماد و ماهر در سراسر اروپا و آسیا در اوایل قرن ۱۴ شناخته شده بودند. They brought extensive knowledge of international markets and specialized skills to their new home.^[1]EnglishThey brought extensive knowledge of international markets and specialized skills to their new home.پښتودوی د نړیوالو بازارونو پراخه پوهه او ځانګړي مهارتونه خپل نوي کور ته راوړي.دریآنها دانش گسترده ای از بازارهای بین المللی و مهارت های تخصصی را به خانه جدید خود آوردند.

The dish known as Kabuli pulao is also known as Osh palov in Uzbekistan, while it is called Bukhari rice in Saudi Arabia after the city of Bukhara.^[13]EnglishThe dish known as Kabuli pulao is also known as Osh palov in Uzbekistan, while it is called Bukhari rice in Saudi Arabia after the city of Bukhara.پښتود کبولي پولو په نوم پیژندل شوی ډش په ازبکستان کې د اوش پالوف په نوم هم پیژندل کیږي، پداسې حال کې چې دا په سعودي عربستان کې د بخارا ښار په نوم بخاري وريجې نومیږي.دریاین غذا که به عنوان کابولی پالو شناخته می شود، در ازبکستان به عنوان اوش پالوف نیز شناخته می شود، در حالی که در عربستان سعودی به نام شهر بخارا به آن برنج بخاری گفته می شود.

The company Jahan Bokhar is a pioneering industrial firm in Afghanistan specializing in the design and production of industrial steam boilers and heating systems.^[14]EnglishThe company Jahan Bokhar is a pioneering industrial firm in Afghanistan specializing in the design and production of industrial steam boilers and heating systems.پښتود جهان بخار شرکت په افغانستان کې یو مخکښ صنعتي شرکت دی چې د صنعتي بخار بویلرونو او تودوخې سیسټمونو ډیزاین او تولید کې تخصص لري.دریشرکت جهان بوخار یک شرکت پیشگام صنعتی در افغانستان است که در طراحی و تولید بخاری های صنعتی و سیستم های گرمایش تخصص دارد.

From the 1950s onward, many of Afghanistan's most prominent merchants were descendants of these Central Asian migrants.^[1]EnglishFrom the 1950s onward, many of Afghanistan's most prominent merchants were descendants of these Central Asian migrants.پښتود ۱۹۵۰ لسیزې څخه وروسته، د افغانستان ډیری مشهور سوداګر د دې مرکزي آسیایی مهاجرینو اولادونه وو.دریاز دهه ۱۹۵۰ به بعد، بسیاری از برجسته ترین تاجران افغانستان از نسل این مهاجران آسیای مرکزی بودند. These families were known for importing high-quality goods from Europe and Japan.^[1]EnglishThese families were known for importing high-quality goods from Europe and Japan.پښتودا کورنۍ د اروپا او جاپان څخه د لوړ کیفیت توکو واردولو لپاره پیژندل شوي.دریاین خانواده ها برای واردات کالاهای با کیفیت بالا از اروپا و جاپان شناخته شده بودند. For example, the "Ishan National" company, which dealt in electronics, was founded by migrants from the Fergana Valley.^[1]EnglishFor example, the "Ishan National" company, which dealt in electronics, was founded by migrants from the Fergana Valley.پښتود بېلګې په توګه، د "ایشان ملي" شرکت، چې په برېښنايي توکو کې یې کار کاوه، د فرګانا دره څخه د مهاجرینو لخوا تاسیس شوی و.دریبه عنوان مثال، شرکت "ایشان ملی"، که در زمینه لوازم الکترونیکی فعالیت می کرد، توسط مهاجران دره فرگانا تاسیس شد.

The migrants also played a crucial role in the Afghan carpet industry.^[1]EnglishThe migrants also played a crucial role in the Afghan carpet industry.پښتوکډوالو د افغانستان د غاليو په صنعت کې هم مهم رول لوبولی دی.دریمهاجران همچنان نقش مهمی در صنعت فرش افغان بازی می کردند. They brought both the knowledge of global markets and the technical skills required for production and design.^[1]EnglishThey brought both the knowledge of global markets and the technical skills required for production and design.پښتودوی دواړه د نړیوال بازارونو پوهه او د تولید او ډیزاین لپاره اړین تخنیکي مهارتونه راوړي.دریآنها دانش بازارهای جهانی و مهارت های فنی مورد نیاز برای تولید و طراحی را به ارمغان آوردند. Specifically, they were instrumental in the production of "Bukhari" and "Turkmeni" carpets, which had been sold in Europe for at least 200 years.^[1]EnglishSpecifically, they were instrumental in the production of "Bukhari" and "Turkmeni" carpets, which had been sold in Europe for at least 200 years.پښتوپه ځانګړي توګه، دوی د "بخاري" او "ترکمني" غالۍ په تولید کې مهم رول لوبولی و، کوم چې لږترلږه ۲۰۰ کاله په اروپا کې پلورل شوي.دریبه طور خاص، آنها در تولید فرش های "بخاری" و "ترکمنی" که حداقل ۲۰۰ سال است در اروپا فروخته می شود، نقش اساسی ایفا کرده اند. Furthermore, they were involved in the luxury Qaragul industry; skins and products from this trade were exported to cities such as Copenhagen, New York, and London, serving as a significant source of foreign currency for Afghanistan.^[1]EnglishFurthermore, they were involved in the luxury Qaragul industry; skins and products from this trade were exported to cities such as Copenhagen, New York, and London, serving as a significant source of foreign currency for Afghanistan.پښتوسربیره پردې، دوی د لوکس قره ګل صنعت کې ښکیل وو؛ د دې سوداګرۍ پوټکي او محصولات ښارونو لکه کوپن هاګن، نیویارک، او لندن ته صادر شوي، چې د افغانستان لپاره د بهرني اسعارو د پام وړ سرچینې په توګه کار کوي.دریعلاوه بر این، آنها در صنعت لوکس قرقول دخیل بودند. پوست و محصولات حاصل از این تجارت به شهرهای مانند کپنهاگ، نیویورک و لندن صادر می شد و به عنوان یک منبع مهم ارز خارجی برای افغانستان عمل می کرد.

Relations with the Afghan state

The migrants were integrated into the administrative and social fabric of the Afghan state.^[1]EnglishThe migrants were integrated into the administrative and social fabric of the Afghan state.پښتوکډوال د افغان دولت په اداري او ټولنیز جوړښت کې مدغم شول.دریمهاجران در ساختار اداری و اجتماعی دولت افغانستان ادغام شدند. Many were employed as government officials.^[1]EnglishMany were employed as government officials.پښتوډیری یې د دولتي چارواکو په توګه ګمارل شوي وو.دریبسیاری از آنها به عنوان مقامات دولتی استخدام شده بودند. In the northern regions, some migrants also enlisted in the Afghan army.^[6]EnglishIn the northern regions, some migrants also enlisted in the Afghan army.پښتوپه شمالي سیمو کې، ځینې مهاجر هم د افغانستان په پوځ کې شامل شول.دریدر مناطق شمالی، بعضی از مهاجران نیز در ارتش افغانستان استخدام شدند. While the initial settlement of many migrants was met with a mixture of support and friction, they held various economic, religious, and governmental roles.^[1]EnglishWhile the initial settlement of many migrants was met with a mixture of support and friction, they held various economic, religious, and governmental roles.پښتوپداسې حال کې چې د ډیری کډوالو لومړنۍ استوګنه د ملاتړ او ټکر مخلوط سره مخ شوه، دوی مختلف اقتصادي، مذهبي، او دولتي رولونه درلودل.دریدر حالی که اقامت اولیه بسیاری از مهاجران با ترکیبی از حمایت و اصطکاک روبرو شد، آنها نقش های مختلف اقتصادی، مذهبی و دولتی را داشتند. In the modern era, some segments of the community have faced challenges, including restrictions on property rights and benefits during specific periods of Afghan governance.^[7]EnglishIn the modern era, some segments of the community have faced challenges, including restrictions on property rights and benefits during specific periods of Afghan governance.پښتوپه عصري دور کې، د ټولنې ځینې برخې د ننګونو سره مخ شوي، پشمول د ملکیت حقونو او ګټو محدودیتونه د افغان حکومتدارۍ په ځانګړو دورو کې.دریدر عصر مدرن، برخی از بخش های جامعه با چالش ها مواجه شده اند، از جمله محدودیت در حقوق مالکیت و مزایای در دوره های خاص حکومت افغانستان. During the 1930s, the rising pro-Nazi sympathies of the government in Kabul led to the deportation of some refugees back to their origins.^[8]EnglishDuring the 1930s, the rising pro-Nazi sympathies of the government in Kabul led to the deportation of some refugees back to their origins.پښتود ۱۹۳۰ لسیزې په جریان کې، په کابل کې د حکومت د نازي پلوه خواخوږۍ زیاتوالی د دې لامل شو چې ځینې کډوال بیرته خپل اصلي ځای ته واستول شي.دریدر طول دهه ۱۹۳۰، افزایش همدردی های طرفدار نازی از سوی دولت در کابل منجر به اخراج برخی از پناهندگان به منشأ خود شد.