محمد زاهیر شاه

زندگی اولیه و عضویت

محمد ظاهر شاه در سال کابل در ۱۵ اکتبر ۱۹۱۴ متولد شد.^[1][2][5]EnglishMuhammad Zahir Shah was born in Kabul on 15 October 1914.پښتومحمد ظاهر شاه د ۱۹۱۴ کال د اکتوبر په ۱۵ مه په کابل کال کې زېږېدلی دی.دریمحمد ظاهر شاه در سال کابل در ۱۵ اکتبر ۱۹۱۴ متولد شد. او در زمان سکونت در فرانسه، در چندین مکتب از جمله لیسه جانسون دی سایلی شرکت کرد.^[4]EnglishDuring his time in France, he attended several schools, including the Lycée Janson de Sailly.پښتوپه فرانسه کې د خپل وخت په جریان کې، هغه په څو ښوونځیو کې ګډون وکړ، پشمول د لیسی جانسن ډی سیلي.دریاو در زمان سکونت در فرانسه، در چندین مکتب از جمله لیسه جانسون دی سایلی شرکت کرد. او همچنان در مکتب داخل افغانستان تحصیل کرده و در یک آکادمی نظامی حضور داشته است.^[5][16]EnglishHe was also educated in schools within Afghanistan and attended a military academy.پښتوهغه په افغانستان کې په ښوونځیو کې تعلیم هم ترلاسه کړی او په نظامي اکاډمۍ کې یې زده کړې کړي دي.دریاو همچنان در مکتب داخل افغانستان تحصیل کرده و در یک آکادمی نظامی حضور داشته است. در سن ۱۸ سالگی، او به عنوان معاون وزارت دفاع و بعداً به عنوان معاون وزارت آموزش و پرورش خدمت کرد.^[19]EnglishBy the age of 18, he served as the deputy of the Ministry of Defense and subsequently as the deputy of the Ministry of Education.پښتود ۱۸ کلنۍ په عمر کې، هغه د دفاع وزارت مرستیال او وروسته د پوهنې وزارت مرستیال په توګه دنده ترسره کړه.دریدر سن ۱۸ سالگی، او به عنوان معاون وزارت دفاع و بعداً به عنوان معاون وزارت آموزش و پرورش خدمت کرد. پدرش محمد نادیر شاه بود و مادرش ماه پاروار بیگم بود.^[1][2][5]EnglishHis father was Muhammad Nadir Shah and his mother was Mah Parwar Begum.پښتود هغه پلار محمد نادر شاه او مور یې مه پارور بیګم وه.دریپدرش محمد نادیر شاه بود و مادرش ماه پاروار بیگم بود. او در ۷ نوامبر ۱۹۳۱ با ملکه حمیره ازدواج کرد.^[2][5]EnglishHe was married to Queen Humaira on 7 November 1931.پښتوهغه د ۱۹۳۱ کال د نومبر په ۷مه د ملکې حمیرا سره واده وکړ.دریاو در ۷ نوامبر ۱۹۳۱ با ملکه حمیره ازدواج کرد. این زوج هشت فرزند داشتند که از شش پسر و دو دختر تشکیل شده بودند.^[5][21][22]EnglishThe couple had eight children, consisting of six sons and two daughters.پښتودغه جوړه اته ماشومان درلودل، چې شپږ زامن او دوه لورګانې لري.دریاین زوج هشت فرزند داشتند که از شش پسر و دو دختر تشکیل شده بودند. اولادۀ آن ها شامل پرنسس بلقیس بیگم، پرنس محمد اکبر خان، پرنس احمد شاه خان، پرنسس مریم بیگم، پرنس محمد نادر خان، پرنس شاه محمود خان، پرنس محمد داود پشتونیر خان و پرنس میرویس خان بودند.^[2][5][22]EnglishTheir children included Princess Bilqis Begum, Prince Muhammed Akbar Khan, Crown Prince Ahmad Shah Khan, Princess Maryam Begum, Prince Muhammed Nadir Khan, Prince Shah Mahmoud Khan, Prince Muhammed Daud Pashtunyar Khan, and Prince Mirwais Khan.پښتود دوی ماشومانو کې شهزادګۍ بلقیس بیګم، شهزاده محمد اکبر خان، ولیعهد شهزاده احمد شاه خان، شهزاده مریم بیګم، شهزاده محمد نادر خان، شهزاده شاه محمود خان، شهزاده محمد داود پښتون یار خان، او شهزاده میرویس خان شامل دي.دریاولادۀ آن ها شامل پرنسس بلقیس بیگم، پرنس محمد اکبر خان، پرنس احمد شاه خان، پرنسس مریم بیگم، پرنس محمد نادر خان، پرنس شاه محمود خان، پرنس محمد داود پشتونیر خان و پرنس میرویس خان بودند. او دومین پسر محمد نادیر شاه بود.^[4]EnglishHe was the second son of Muhammad Nadir Shah.پښتوهغه د محمد نادر شاه دوهم زوی و.دریاو دومین پسر محمد نادیر شاه بود. بعد از مرگ پدرش، انتخاب جانشین یک نگرانی مهم برای خانواده بود.^[19]EnglishFollowing his father's death, the selection of a successor was a significant concern for the family.پښتود هغه د پلار له مړینې وروسته، د هغه ځای ناستی غوره کول د کورنۍ لپاره د پام وړ اندیښنه وه.دریبعد از مرگ پدرش، انتخاب جانشین یک نگرانی مهم برای خانواده بود. برادران و عموزاده های او در مقام های برجسته ای در دولت بودند.^[19]EnglishHis brothers and cousins held prominent positions in the government.پښتود هغه وروڼو او لمسیانو په حکومت کې مهمې څوکۍ درلودې.دریبرادران و عموزاده های او در مقام های برجسته ای در دولت بودند. محمد هاشم خان از سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۶ بحیث نخست وزیر خدمت کرد.^[19]EnglishMuhammad Hashim Khan served as Prime Minister from 1933 to 1946.پښتومحمد هاشم خان د ۱۹۳۳ څخه تر ۱۹۴۶ پورې د لومړي وزیر په توګه دنده ترسره کړې.دریمحمد هاشم خان از سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۶ بحیث نخست وزیر خدمت کرد. شاه محمود خان از سال ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۳ مقام نخست وزیر را در اختیار داشت.^[19][20]EnglishShah Mahmoud Khan held the position of Prime Minister from 1946 to 1953.پښتوشاه محمود خان د ۱۹۴۶ څخه تر ۱۹۵۳ پورې د لومړي وزیر دنده درلوده.دریشاه محمود خان از سال ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۳ مقام نخست وزیر را در اختیار داشت. محمد داود خان از سال های ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۳ به عنوان نخست وزیر خدمت کرد.^[19]EnglishMuhammad Daud Khan served as Prime Minister from 1953 to 1963.پښتومحمد داود خان د ۱۹۵۳ څخه تر ۱۹۶۳ پورې د لومړي وزیر په توګه دنده ترسره کړې.دریمحمد داود خان از سال های ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۳ به عنوان نخست وزیر خدمت کرد. در میان خویشاوندان او محمد داود خان و محمد نعیم خان، پسران محمد عزیز خان بودند.^[19]EnglishAmong his cousins were Muhammad Daud Khan and Muhammad Naeem Khan, the sons of Muhammad Aziz Khan.پښتود هغه د لمسیانو په منځ کې محمد داود خان او محمد نعیم خان، د محمد عزیز خان زامن وو.دریدر میان خویشاوندان او محمد داود خان و محمد نعیم خان، پسران محمد عزیز خان بودند. پدر او در سال ۱۹۳۳ بعد از یک حکومت ده ماهه در سال حبیب الله کلاکانی به تخت سلطنت رسید.^[1][2][5]EnglishHis father ascended the throne in 1933 following the ten-month rule of Habibullah Kalakani.پښتود هغه پلار په ۱۹۳۳ کې د حبیب الله کلکاني د لسو میاشتو واکمنۍ وروسته تخت ته پورته شو.دریپدر او در سال ۱۹۳۳ بعد از یک حکومت ده ماهه در سال حبیب الله کلاکانی به تخت سلطنت رسید. او در تاریخ ۸ نوامبر ۱۹۳۳ به عنوان پادشاه افغانستان اعلان شد.^[1][2][6]EnglishHe was proclaimed King of Afghanistan on 8 November 1933.پښتوهغه د ۱۹۳۳ کال د نومبر په ۸ مه د افغانستان پاچا اعلان شو.دریاو در تاریخ ۸ نوامبر ۱۹۳۳ به عنوان پادشاه افغانستان اعلان شد. در تاریخ ۸ نوامبر ۱۹۳۳، محمد هاشم نیز وظیفه تشکیل یک کابینه را داشت.^[12]EnglishOn 8 November 1933, Muhammad Hashim was also tasked with the formation of a cabinet.پښتود ۱۹۳۳ کال د نومبر په ۸ مه، محمد هاشم ته د کابینې د جوړولو دنده هم وسپارل شوه.دریدر تاریخ ۸ نوامبر ۱۹۳۳، محمد هاشم نیز وظیفه تشکیل یک کابینه را داشت.

سیاست های تثبیت ملی

۲۰ سال اول حکومت او با سیاست های محتاطانه تثبیت ملی مشخص شد.^[7]EnglishThe first 20 years of his reign were characterized by cautious policies of national consolidation.پښتود هغه د حکومت لومړني ۲۰ کاله د ملي یووالي په اړه د احتیاطي پالیسیو لخوا مشخص شوي.دری۲۰ سال اول حکومت او با سیاست های محتاطانه تثبیت ملی مشخص شد. این دوره همچنین شامل گسترش روابط خارجی و توسعه داخلی با استفاده از بودجه های افغان بود.^[7]EnglishThis period also involved an expansion of foreign relations and internal development using Afghan funds alone.پښتوپدې دوره کې د بهرنیو اړیکو پراختیا او داخلي پراختیا هم شامله وه چې یوازې د افغان فنډونو څخه کار اخیستل کیږي.دریاین دوره همچنین شامل گسترش روابط خارجی و توسعه داخلی با استفاده از بودجه های افغان بود. او روابط دیپلماتیک افغانستان را با بسیاری از کشورها، از جمله هر دو طرف جنگ سرد گسترش داد.^[1][3]EnglishHe expanded Afghanistan's diplomatic relations with many countries, including both sides of the Cold War.پښتوهغه د سړې جګړې د دواړو خواو په ګډون له ډیرو هیوادونو سره د افغانستان ډیپلوماتیکې اړیکې پراخې کړې.دریاو روابط دیپلماتیک افغانستان را با بسیاری از کشورها، از جمله هر دو طرف جنگ سرد گسترش داد. او موضع بی طرف افغانستان را در سیاست های بین المللی حفظ کرد.^[13]EnglishHe maintained Afghanistan's neutral position in international politics.پښتوهغه په نړیوال سیاست کې د افغانستان بې طرفه دریځ ساتلی دی.دریاو موضع بی طرف افغانستان را در سیاست های بین المللی حفظ کرد. او روابط بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی را در جریان جنگ سرد متعادل کرد.^[10]EnglishHe balanced relations between the United States and the Soviet Union during the Cold War.پښتوهغه د سړې جګړې په جریان کې د متحده ایالاتو او شوروي اتحاد ترمنځ اړیکې متوازن کړې.دریاو روابط بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی را در جریان جنگ سرد متعادل کرد. در دهه ۱۹۵۰، او شروع به مدرن سازی کشور کرد.^[1]EnglishDuring the 1950s, he began modernizing the country.پښتود ۱۹۵۰ لسیزې په جریان کې، هغه د هیواد عصري کول پیل کړل.دریدر دهه ۱۹۵۰، او شروع به مدرن سازی کشور کرد. او تعدادی از پروژه های توسعه اقتصادی، از جمله آبیاری و ساخت بزرگراه ها را با حمایت کمک های خارجی انجام داد.^[13]EnglishHe undertook a number of economic-development projects, including irrigation and highway construction, backed by foreign aid.پښتوهغه د اقتصادي پراختیا یو شمیر پروژې ترسره کړې، پشمول د اوبو لګولو او د لویو لارو جوړول، چې د بهرني مرستې لخوا ملاتړ شوي.دریاو تعدادی از پروژه های توسعه اقتصادی، از جمله آبیاری و ساخت بزرگراه ها را با حمایت کمک های خارجی انجام داد. او بخاطر نشان دادن بی طرفی در زمان حکومت خود مشهور است.^[1][3]EnglishHe is noted for demonstrating nonpartisanism during his rule.پښتوهغه د خپل واکمنۍ په جریان کې د غیر ګوندیتوب ښودلو لپاره پیژندل شوی.دریاو بخاطر نشان دادن بی طرفی در زمان حکومت خود مشهور است. فلسفه حکومتی او بر مدرن سازی تدریجی کشور از طریق گسترش آموزش، توسعه زیرساخت ها و تقویت نهادهای دولتی تاکید داشت.^[5]EnglishHis governing philosophy emphasized the gradual modernization of the country through the expansion of education, the development of infrastructure, and the strengthening of state institutions.پښتود هغه د حکومت کولو فلسفې د تعلیم پراخولو، زیربناوو پراختیا، او د دولتي ادارو پیاوړتیا له لارې د هیواد په تدریجي عصري کولو ټینګار وکړ.دریفلسفه حکومتی او بر مدرن سازی تدریجی کشور از طریق گسترش آموزش، توسعه زیرساخت ها و تقویت نهادهای دولتی تاکید داشت. او به دنبال ایجاد روابط متوازن با کشورهای مختلف بود در حالیکه از کمک های فنی و اقتصادی آنها استفاده می کرد.^[5]EnglishHe sought to establish balanced relations with various countries while utilizing their technical and economic assistance.پښتوهغه هڅه وکړه چې د مختلفو هیوادونو سره متوازن اړیکې رامینځته کړي پداسې حال کې چې د دوی تخنیکي او اقتصادي مرستې کاروي.دریاو به دنبال ایجاد روابط متوازن با کشورهای مختلف بود در حالیکه از کمک های فنی و اقتصادی آنها استفاده می کرد. او همچنین قادر به حفظ موقعیت بی طرف افغانستان در سیاست های بین المللی بود.^[13]EnglishHe was also able to maintain Afghanistan's neutral position in international politics.پښتوهغه په نړيوال سياست کې د افغانستان د بې طرفۍ دريځ ساتلو توان هم درلود.دریاو همچنین قادر به حفظ موقعیت بی طرف افغانستان در سیاست های بین المللی بود.

روابط خارجی و توسعه داخلی

در سال ۱۹۶۴، یک قانون اساسی جدید ایجاد شد.^[8]EnglishIn 1964, a new constitution was established.پښتوپه ۱۹۶۴ کې، یو نوی اساسي قانون رامینځته شو.دریدر سال ۱۹۶۴، یک قانون اساسی جدید ایجاد شد. این قانون دوره ای را آغاز کرد که به عنوان "ده سال دموکراسی" شناخته می شود.^[5]EnglishThis legislation initiated a period known as the "decade of democracy".پښتودې قانون د "ډیموکراسۍ لسیزې" په نوم پیژندل شوې دوره پیل کړه.دریاین قانون دوره ای را آغاز کرد که به عنوان "ده سال دموکراسی" شناخته می شود. این فضای سیاسی و مطبوعاتی را باز کرد و چارچوب فعالیت پارلمانی را فراهم کرد.^[5]EnglishIt opened up the political and press space and provided the framework for parliamentary activity.پښتودا سیاسي او مطبوعاتي ځای پرانیست او د پارلماني فعالیت چوکاټ چمتو کړ.دریاین فضای سیاسی و مطبوعاتی را باز کرد و چارچوب فعالیت پارلمانی را فراهم کرد. این قانون اساسی مسیر اصلاحات را تعیین کرد و کلمه "افغان" را برای هر شهروندی که در این کشور ساکن است قابل استفاده دانست.^[8][14]EnglishThis constitution established the path for reforms and identified the word "Afghan" as applicable to every citizen residing in the country.پښتودې اساسي قانون د اصلاحاتو لپاره لاره جوړه کړه او د "افغان" کلمه یې په هیواد کې د هر اوسیدونکي لپاره د تطبیق وړ په توګه وپیژندله.دریاین قانون اساسی مسیر اصلاحات را تعیین کرد و کلمه "افغان" را برای هر شهروندی که در این کشور ساکن است قابل استفاده دانست. حکومت طولانی او با یک دوره صلح در کشور مشخص شد.^[1][3]EnglishHis long reign was marked by a period of peace in the country.پښتود هغه اوږده واکمنۍ په هیواد کې د سولې دورې لخوا نښه شوې وه.دریحکومت طولانی او با یک دوره صلح در کشور مشخص شد. حکومت او همچنان یک فصل بحث برانگیز است، که توسط طرفداران به عنوان دوره ای از ثبات و اصلاحات تدریجی به یاد می آید و توسط دیگران به عنوان دوره ای که با فقر و مدرن سازی آهسته مشخص شده است، مورد انتقاد قرار می گیرد.^[15]EnglishHis reign remains a debated chapter, remembered by supporters as a period of stability and gradual reform and criticized by others as an era marked by poverty and slow modernization.پښتود هغه واکمني یو بحث شوی فصل پاتې دی، د پلویانو لخوا د ثبات او تدریجي اصلاحاتو دورې په توګه یاد شوی او د نورو لخوا د غربت او ورو عصري کولو لخوا په نښه شوي دورې په توګه انتقاد شوی.دریحکومت او همچنان یک فصل بحث برانگیز است، که توسط طرفداران به عنوان دوره ای از ثبات و اصلاحات تدریجی به یاد می آید و توسط دیگران به عنوان دوره ای که با فقر و مدرن سازی آهسته مشخص شده است، مورد انتقاد قرار می گیرد.

شهادت و دوره تبعید

ظهیر شاه در ۱۷ جولای ۱۹۷۳ برکنار شد.^[1][2]EnglishZahir Shah was deposed on 17 July 1973.پښتوظاهر شاه د ۱۹۷۳ کال د جولای په ۱۷ نیټه له واکه ګوښه شو.دریظهیر شاه در ۱۷ جولای ۱۹۷۳ برکنار شد. بعد از برکناری او از قدرت، نظام سلطنتی لغو شد.^[1][2]EnglishFollowing his removal from power, the monarchy was abolished.پښتود هغه له واک څخه د لرې کیدو وروسته، سلطنت لغوه شو.دریبعد از برکناری او از قدرت، نظام سلطنتی لغو شد. محمد داود خان رئیس جمهور افغانستان شد.^[1][2][9]EnglishMuhammad Daud Khan became the President of Afghanistan.پښتومحمد داود خان د افغانستان د ولسمشر په توګه وټاکل شو.دریمحمد داود خان رئیس جمهور افغانستان شد. او با نیت خوب و وطن پرست بود، اما همچنان بی تصمیمی بود، و شکست او در ایجاد یک سیستم دموکراتیک بود که به پایان سلطنت کمک کرد.^[16][17]EnglishHe was well-intentioned and patriotic, but also indecisive, and it was his failure to make a democratic system work that contributed to the end of the monarchy.پښتوهغه ښه نیت لرونکی او وطنپال و، مګر بې پرې هم و، او دا د دیموکراتیک سیسټم کار کولو کې د هغه ناکامي وه چې د سلطنت په پای کې یې برخه اخیستې وه.دریاو با نیت خوب و وطن پرست بود، اما همچنان بی تصمیمی بود، و شکست او در ایجاد یک سیستم دموکراتیک بود که به پایان سلطنت کمک کرد. ظهیر شاه نزدیک به سه دهه در تبعید، عمدتاً در نزدیکی روم زندگی کرد.^[1][3][9]EnglishZahir Shah spent nearly three decades in exile, primarily near Rome.پښتوظاهر شاه نږدې درې لسیزې په تبعید کې تیرې کړې، په عمده توګه روم ته نږدې.دریظهیر شاه نزدیک به سه دهه در تبعید، عمدتاً در نزدیکی روم زندگی کرد. او در سال ۲۰۰۲ به افغانستان برگشت.^[3][9]EnglishHe returned to Afghanistan in 2002.پښتوهغه په ۲۰۰۲ کال کې افغانستان ته راستون شو.دریاو در سال ۲۰۰۲ به افغانستان برگشت. او در ۲۳ جولای ۲۰۰۷ در سن ۹۲ سالگی در سال کابل درگذشت.^[1][2][10]EnglishHe died in Kabul on 23 July 2007 at the age of 92.پښتوهغه د ۲۰۰۷ کال د جولای په ۲۳ مه په ۹۲ کلنۍ کې په کابل کال کې مړ شو.دریاو در ۲۳ جولای ۲۰۰۷ در سن ۹۲ سالگی در سال کابل درگذشت. مرگ محمد ظهیر شاه نشان دهنده پایان حکومت سلطنت در افغانستان بود.^[18]EnglishThe death of Muhammad Zahir Shah marked the end of the rule of monarchy in Afghanistan.پښتود محمد ظاهر شاه مړینه په افغانستان کې د سلطنت د واکمنۍ د پای نښه وه.دریمرگ محمد ظهیر شاه نشان دهنده پایان حکومت سلطنت در افغانستان بود. او در سال کابل در تپه مارانجان دفن شد.^[1]EnglishHe was buried at Maranjan Hill in Kabul.پښتوهغه په کابل کال کې په مرنجان غره کې خاورو ته وسپارل شو.دریاو در سال کابل در تپه مارانجان دفن شد.

منابع

1. Mohammad Zahir Shah - Wikipedia
2. Mohammad Zahir Shah
3. Mohammad Zahir Shah | Reign, Abdication, Exile | Britannica
4. محمد ظاهر شاه - ويکيپېډيا
5. محمد ظاهرشاه - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
6. Mohammad Zahir Shah Facts for Kids
7. Afghanistan - Mohammad Zahir Shah, 1933-73 | Britannica
8. محمد ظاهر شاه: پادشاهی که افغانستان را به عصر طلایی برد - Azadi afghanistan 1
9. روایت مخدوم رهین از محمدظاهر شاه؛ پادشاهی که افغانستان را میان شرق و غرب حفظ کرد
10. نزدهمین سالگرد درگذشت محمد ظاهر، آخرین شاه افغانستان
11. Muhammad Zahir Shah | Encyclopedia.com
12. رویدادهای تاریخ افغانستان: دوران محمدظاهرشاه - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
13. King Mohammed Zahir – People and Organizations
14. محمد ظاهر شاه پادشاه کشور افغانستان - ایران آنتیک
15. King Zahir's legacy and what it means today - Amu TV
16. Mohammad Zahir Shah | Afghanistan | The Guardian
17. Mohammad Zahir Shah | Afghanistan | The Guardian
18. اوضاع افغانستان در دوران ظاهرشاه - دنیای اقتصاد
19. محمد ظاهر شاه - دانشنامه ملل
20. Shah Mahmud | prime minister of Afghanistan | Britannica
21. محمد نادر ظاهر پسر ظاهر شاه درگذشت - اطلاعات روز
22. Mohammad Nadir Shah, son of former King Mohammad Zahir Shah, died - Taand English