نادیر شاه
نادر شاه افشار (۱۶۸۸ تر ۱۷۴۷)، چې د نادر قولي بېګ په نامه زېږېدلی و، له ۱۷۳۶ څخه تر ۱۷۴۷ پورې پر ایران واکمن و او د افشاریانو د خاندان بنسټ یې کېښود.[1][2]EnglishNadir Shah Afshar (1688-1747), born Nadr Qoli Beg, ruled Iran from 1736 to 1747 and founded the Afsharid dynasty.پښتونادر شاه افشار (۱۶۸۸ تر ۱۷۴۷)، چې د نادر قولي بېګ په نامه زېږېدلی و، له ۱۷۳۶ څخه تر ۱۷۴۷ پورې پر ایران واکمن و او د افشاریانو د خاندان بنسټ یې کېښود.درینادر شاه افشار (۱۶۸۸ تا ۱۷۴۷)، که به نام نادر کولی بیگ متولد شد، از سال ۱۷۳۶ تا ۱۷۴۷ بر ایران حکومت کرد و سلسله افشار را تاسیس کرد. د خراسان څخه د افشار قبیلې یو ترکمن، هغه د صفوي شاه تهماسپ II خدمت له لارې راپورته شو او د ۸ مارچ په ۱۷۳۶ کې د موګان په ډنډ کې تاج وټاکه.[1]EnglishA Turkmen of the Afshar tribe from Khorasan, he rose through the service of the Safavid shah Tahmasp II and was crowned on the Mughan steppe on 8 March 1736.پښتود خراسان څخه د افشار قبیلې یو ترکمن، هغه د صفوي شاه تهماسپ II خدمت له لارې راپورته شو او د ۸ مارچ په ۱۷۳۶ کې د موګان په ډنډ کې تاج وټاکه.درییک ترکمن از قبیله افشار از سال خراسان، او از طریق خدمات شاه صفوی طهماسپ دوم به اوج رسید و در ۸ مارچ ۱۷۳۶ در صحرای مغن تاجگذاری شد. هغه د محمد نادر شاه څخه توپیر لري، چې له ۱۹۲۹ څخه تر ۱۹۳۳ پورې یې پر افغانستان واکمني کوله.EnglishHe is a different person from Muhammad Nadir Shah, who ruled Afghanistan from 1929 to 1933.پښتوهغه د محمد نادر شاه څخه توپیر لري، چې له ۱۹۲۹ څخه تر ۱۹۳۳ پورې یې پر افغانستان واکمني کوله.دریاو یک شخص متفاوت از محمد نادیر شاه است که از سال ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۳ بر افغانستان حکومت کرد.
په ایران کې واک ته رسیدل
نادیر د صفویانو د واک له ړنګیدو وروسته ایران یوځای کړ.[1]EnglishNadir reunified Iran after the collapse of Safavid authority.پښتونادیر د صفویانو د واک له ړنګیدو وروسته ایران یوځای کړ.درینادیر ایران را پس از سقوط قدرت صفوی ها دوباره متحد کرد. هغه هوتک سلسله، ګلزي افغانان چې اصفهان یې نیولی و، مات کړل او عثماني او روسي ځواکونه یې له هیواد څخه وشړل.[1][4]EnglishHe defeated the Hotak dynasty, the Ghilzai Afghans who had taken Isfahan, and expelled Ottoman and Russian forces from the country.پښتوهغه هوتک سلسله، ګلزي افغانان چې اصفهان یې نیولی و، مات کړل او عثماني او روسي ځواکونه یې له هیواد څخه وشړل.دریاو سلسله هوتک را شکست داد، افغان های گلزایی که اصفهان را تصرف کرده بودند و نیروهای عثمانی و روسی را از کشور بیرون کرد. په ۱۷۳۸ کې هغه د نږدې یو کال محاصرې وروسته د ګیلزای وروستی مرکز کندهار ویجاړ کړ.[1]EnglishIn 1738 he destroyed Kandahar, the last Ghilzai stronghold, after a siege of almost a year.پښتوپه ۱۷۳۸ کې هغه د نږدې یو کال محاصرې وروسته د ګیلزای وروستی مرکز کندهار ویجاړ کړ.دریدر سال ۱۷۳۸ او قندهار را که آخرین قلعه گلزایی ها بود پس از یک محاصره تقریباً یک ساله ویران کرد.
په افغانستان کې کمپاینونه
د کندهار سقوط د نادیر پوځ د مغلو امپراتورۍ په سرحد کې واچاوه.[1]EnglishThe fall of Kandahar put Nadir's army on the Mughal Empire frontier.پښتود کندهار سقوط د نادیر پوځ د مغلو امپراتورۍ په سرحد کې واچاوه.دریسقوط قندهار ارتش نادیر را در مرز امپراطوری مغول قرار داد. هغه په ۱۷۳۸ کې غزنې او کابل ونیو او د هغه کال په وروستیو کې یې د خیبر پاس څخه پنجاب ته تیر شو.[1][3]EnglishHe seized Ghazna and Kabul in 1738 and crossed the Khyber Pass into the Punjab late that year.پښتوهغه په ۱۷۳۸ کې غزنې او کابل ونیو او د هغه کال په وروستیو کې یې د خیبر پاس څخه پنجاب ته تیر شو.دریاو در سال ۱۷۳۸ غزنۀ و کابل را تصرف کرد و در اواخر همان سال از گذرگاه خیبر به پنجاب عبور کرد. د هغه یو قوماندان افغان احمد شاه ابدالي و، چې وروسته احمد شاه دراني شو، چې د نادیر له مړینې وروسته یې دراني امپراتورۍ تاسیس کړ.[1]EnglishOne of his commanders was the Afghan Ahmad Shah Abdali, later Ahmad Shah Durrani, who founded the Durrani Empire after Nadir's death.پښتود هغه یو قوماندان افغان احمد شاه ابدالي و، چې وروسته احمد شاه دراني شو، چې د نادیر له مړینې وروسته یې دراني امپراتورۍ تاسیس کړ.درییکی از فرماندهان او احمد شاه ابدالی افغان بود که بعداً احمد شاه درانی شد و بعد از مرگ نادیر امپراطوری دورانی را تاسیس کرد.
په هند باندې یرغل
په فبروري ۱۷۳۹ کې نادیر د کارنال په جګړه کې د مغل امپراتور محمد شاه ته ماتې ورکړه، او په مارچ کې هغه ډیلي ته ننوت.[1] د هغه د مړینې اوازې په ښار کې ناورینونه پیل کړل، او د هغه عسکرو د مارچ په ۲۲، ۱۷۳۹ کې ډله ایزه وژنه ترسره کړه.[1] هغه په می ۱۷۳۹ کې ډهلي د Peacock Throne، کوه نور الماس، او د سیند لویدیز مغل ولایتونو سره پریښود.[1] په[3]
مړینه او میراث
نادر شاه د ۱۷۴۷ کال په جون کې د خراسان په فتح اباد کې د خپلو افسرانو له خوا ووژل شو او د هغه امپراتورۍ لږ وروسته له منځه ولاړه.[1] د هغه واکمني په عمده توګه د فارسي محکمې تاریخونو له لارې پیژندل کیږي؛ ختیځ پوه ولادیمیر مینورسکي د نادیر شاه معاصر تاریخ ترمیم او ژباړلی.[5]EnglishNadir Shah was killed by his own officers at Fathabad in Khorasan in June 1747, and his empire broke apart soon after.پښتود هغه واکمني په عمده توګه د فارسي محکمې تاریخونو له لارې پیژندل کیږي؛ ختیځ پوه ولادیمیر مینورسکي د نادیر شاه معاصر تاریخ ترمیم او ژباړلی.دریحکمرانی او عمدتاً از طریق تاریخ دربار فارس شناخته شده است؛ شرق شناس ولادیمیر مینورسکی تاریخ معاصر نادر شاه را ویرایش و ترجمه کرد.