Encyclopædia Afghanicaانسیکلوپدیا افغانیکا

History · Geography · People · Culture · Places · LanguagesTimelineGenealogiesDictionaryLibrary

Samanid Dynasty

The Samanid Dynasty (819–999) was a Persianate Sunni Muslim empire that ruled significant portions of Central Asia and Khorasan for approximately two centuries.[1][2][3]EnglishThe Samanid Dynasty (819–999) was a Persianate Sunni Muslim empire that ruled significant portions of Central Asia and Khorasan for approximately two centuries.پښتود سامانیانو سلسله (۸۱۹ تر ۹۹۹) یوه پارسي سني مسلمانه امپراتورۍ وه چې د منځنۍ اسیا د پام وړ برخو او د شاوخوا دوه پیړیو لپاره د خراسان او ۸۱۳۵۰ کلونو ترمنځ واکمنه وه.دریسلسله سامانید (۸۱۹ تا ۹۹۹) یک امپراطوری مسلمان سنی فارسی بود که به مدت حدود دو قرن بر بخش های قابل توجهی از آسیای مرکزی و تا سال خراسان حکومت می کرد. Founded by a dynasty of Iranian dehqan (landlord) origin, the empire served as a pivotal power following the fragmentation of the Abbasid Caliphate.[2][4][5]EnglishFounded by a dynasty of Iranian dehqan (landlord) origin, the empire served as a pivotal power following the fragmentation of the Abbasid Caliphate.پښتود ایراني دهقان اصلي سلسله لخوا تاسیس شوی، امپراتورۍ د عباسیانو خلافت د ټوټې ټوټې کیدو وروسته د کلیدي ځواک په توګه خدمت وکړ.دریامپراطوری که توسط سلسله ای با منشأ ایرانی تاسیس شد، به عنوان یک قدرت محوری پس از تکه تکه شدن خلافت عباسی عمل کرد. The dynasty is noted for its role in the "New Persian Renaissance," during which it preserved and promoted Persian language and culture.[4][5][6][7][8]EnglishThe dynasty is noted for its role in the "New Persian Renaissance," during which it preserved and promoted Persian language and culture.پښتو(د کور خاوند) دغه سلسله په "نوي فارسي رنسانس" کې د خپل رول لپاره مشهوره ده، چې په ترڅ کې یې د فارسي ژبې او کلتور ساتنه او وده کړې.دری(مالک زمین) این سلسله بخاطر نقش خود در " رنسانس جدید فارسی " که در طی آن زبان و فرهنگ فارسی را حفظ و ترویج می کرد، شناخته شده است.

Origins and Saman Khuda

The dynasty was named after its eponymous ancestor, Saman Khuda (also known as Saman Khoda or Saman-khudat).[3][9]EnglishThe dynasty was named after its eponymous ancestor, Saman Khuda (also known as Saman Khoda or Saman-khudat).پښتود دې سلسله نوم د دې د نوم لرونکي پلار، سامان خواډا په نوم ونومول شو.دریاین سلسله به نام اجداد خود، سامان خودا نامگذاری شده است. Some family traditions claimed he was a descendant of the Sassanian general Bahram Chobin from the House of Mihran.[9]EnglishSome family traditions claimed he was a descendant of the Sassanian general Bahram Chobin from the House of Mihran.پښتو(د سامان خوډا یا سامان خوډات په نوم هم پیژندل کیږي) د کورنۍ ځینې دودونه ادعا کوي چې هغه د ساسانیانو جنرال بهرام چوبین د میران کور اولاد و.دری(همچنین به عنوان سامان خودا یا سامان خدادات شناخته می شود) بعضی از سنت های خانوادگی ادعا می کردند که او از نسل جنرال ساسانی بهرام چوبین از خاندان میهران است.

Saman Khuda was originally a follower of Zoroastrianism.[3][9]EnglishSaman Khuda was originally a follower of Zoroastrianism.پښتوسامان خدایه په اصل کې د زارواستريزيسم پیروان و.دریسامان خدایی در اصل یک تابع Zoroastrianism بود. He converted to Islam after being impressed by the piety of Asad ibn 'Abd Allah al-Qasri, the Caliphal governor of Khorasan.[3][9][10]EnglishHe converted to Islam after being impressed by the piety of Asad ibn 'Abd Allah al-Qasri, the Caliphal governor of Khorasan.پښتوهغه د اسد بن عبدالله القصري، د خراسان کال د خلیفه والي د تقوی څخه د اغیزمن کیدو وروسته اسلام ته بدل شو.دریاو بعد از اینکه از تقوی اسد بن عبدالله القصری، حاکم خلافت در سال خراسان تحت تاثیر قرار گرفت، به اسلام تبدیل شد. He was also influenced by the teachings of the scholar Abu Hanifa.[9]EnglishHe was also influenced by the teachings of the scholar Abu Hanifa.پښتوهغه د عالم ابوحنیفه د تعلیماتو څخه هم اغیزمن شوی و.دریاو همچنان تحت تاثیر آموزه های عالم ابوحنیفه بود.

In the early 8th century, Saman Khuda moved to Merv, which was the seat of the governor of Khorasan.[9]EnglishIn the early 8th century, Saman Khuda moved to Merv, which was the seat of the governor of Khorasan.پښتود اتمې پېړۍ په لومړیو کې، سامان خدایه مرف ته لاړ، چې د خراسان د والي څوکۍ وه.دریدر اوایل قرن هشتم، سامان خدایی به مرو نقل مکان کرد که مقر فرماندار خراسان بود. Following the suppression of a revolt, Caliph al-Ma'mun appointed Saman Khuda's four grandsons—the sons of Asad—as governors of Samarkand, Ferghana, Shash, Ustrushana, and Herat.[9]EnglishFollowing the suppression of a revolt, Caliph al-Ma'mun appointed Saman Khuda's four grandsons—the sons of Asad—as governors of Samarkand, Ferghana, Shash, Ustrushana, and Herat.پښتود پاڅون د ځپلو وروسته، خلیفه الممون د سامان خدې څلور لوڼې (د اسد زامن) د سمرقند، فرغانې، شاش، اوستروشانا او هرات والیانو په توګه وټاکل.دریبعد از سرکوب یک شورش، خلیفه الممون چهار نوه سامان خدای (پسران اسد) را به عنوان فرمانداران سمرقند، فرغانا، شاش، اوستروشانا و هرات منصوب کرد. This appointment marked the beginning of the dynasty's formal political recognition.[9]EnglishThis appointment marked the beginning of the dynasty's formal political recognition.پښتودې ټاکنې د سلطنت د رسمي سیاسي پیژندنې پیل په نښه کړ.دریاین انتصاب آغاز رسمیت رسمی سیاسی سلسله را نشان داد.

Political consolidation and expansion

The Samanid Empire was officially founded by Saman Khuda's great-grandson, Isma'il ibn Ahmad (849–907).[9]EnglishThe Samanid Empire was officially founded by Saman Khuda's great-grandson, Isma'il ibn Ahmad (849–907).پښتود سامانیانو امپراتورۍ په رسمي ډول د سامان خودا د لمسی اسماعیل بن احمد (۸۴۹ تر ۹۰۷) لخوا تاسیس شوه.دریامپراطوری سامانیان به طور رسمی توسط نوه بزرگ سامان خدایی، اسماعیل بن احمد (۸۴۹ تا ۹۰۷) تاسیس شد. He became the Amir of Transoxiana and Khorasan.[9]EnglishHe became the Amir of Transoxiana and Khorasan.پښتوهغه د ترانسوکسانا او خراسان امیر شو.دریاو امیر ترانسوکسیانا و خراسان شد. Under his rule, the dynasty consolidated its power and established a formal empire.[2][12]EnglishUnder his rule, the dynasty consolidated its power and established a formal empire.پښتود هغه په واکمنۍ کې، سلسله خپل ځواک پیاوړی کړ او رسمي امپراتورۍ یې جوړه کړه.دریتحت حکومت او، سلسله قدرت خود را تثبیت کرد و یک امپراطوری رسمی را تاسیس کرد.

The dynasty was established by four brothers: Nuh, Ahmad, Yahya, and Ilyas.[1]EnglishThe dynasty was established by four brothers: Nuh, Ahmad, Yahya, and Ilyas.پښتوسلسله د څلورو ورو وروڼهو لخوا رامینځته شوې: نوح، احمد، یحیی، او الیاس.دریسلسله توسط چهار برادر تاسیس شد: نوح، احمد، یحیی و الیاس. Each brother initially controlled a portion of the territories in Khorasan.[1]EnglishEach brother initially controlled a portion of the territories in Khorasan.پښتوهر ورور په پیل کې په خراسان کې د سیمو یوه برخه کنټرولوله.دریهر یک از برادران در ابتدا بخشی از ساحات خراسان را اداره می کردند. Ahmad ibn Asad served as the first ruler of the dynasty, governing from 819 to 864.[2]EnglishAhmad ibn Asad served as the first ruler of the dynasty, governing from 819 to 864.پښتواحمد بن اسد د سلطنت د لومړي واکمن په توګه خدمت وکړ، چې له ۸۱۹ څخه تر ۸۶۴ پورې یې حکومت وکړ.دریاحمد بن اسد اولین حاکم سلسله بود که از سال ۸۱۹ تا ۸۶۴ حکومت کرد. The capital of the government shifted between Samarkand (819–892) and Bukhara (892–999).[1]EnglishThe capital of the government shifted between Samarkand (819–892) and Bukhara (892–999).پښتود حکومت پلازمېنه د سمرقند (۸۱۹ تر ۸۹۲) او بخارا (۸۹۲ تر ۹۹۹) ترمنځ بدله شوه.دریپایتخت حکومت بین سمرقند (۸۱۹ تا ۸۹۲) و بخارا (۸۹۲ تا ۹۹۹) تغییر کرد.

The empire reached its greatest geographic extent during the reign of Ismail I.[1]EnglishThe empire reached its greatest geographic extent during the reign of Ismail I.پښتوامپراتورۍ د اسماعیل لومړي په واکمنۍ کې خپل ترټولو لوی جغرافیوي حد ته ورسیده.دریامپراطوری در دوران سلطنت اسماعیل اول به بزرگترین دامنه جغرافیایی خود رسید. At its peak, the territory encompassed all of modern-day Afghanistan and vast regions of Tajikistan, Iran, Turkmenistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, and Pakistan.[1][6]EnglishAt its peak, the territory encompassed all of modern-day Afghanistan and vast regions of Tajikistan, Iran, Turkmenistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Kazakhstan, and Pakistan.پښتوپه خپل اوج کې یې د افغانستان او د تاجکستان، ایران، ترکمنستان، ازبکستان، قرغزستان، قزاقستان او پاکستان پراخې سیمې تر پوښښ لاندې راوستې وې.دریدر اوج اش، این قلمرو شامل تمام افغانستان امروزی و مناطق گسترده تاجیکستان، ایران، ترکمنستان، ازبکستان، قرقیزستان، قزاقستان و پاکستان بود. The dynasty operated through a system of provincial governors, military households, tax officials, and landed elites.[2]EnglishThe dynasty operated through a system of provincial governors, military households, tax officials, and landed elites.پښتوسلسله د ولایتي والیانو، نظامي کورنیو، مالیې چارواکو، او ځمکې لرونکو اشرافو له لارې کار کوه.دریسلسله از طریق یک سیستم حاکمان ولایتی، خانواده های نظامی، مقامات مالیاتی و نخبگان زمین دار فعالیت می کرد.

The Persian Renaissance

The Samanid period is frequently characterized as a cultural and linguistic revival.[4][6][8]EnglishThe Samanid period is frequently characterized as a cultural and linguistic revival.پښتود سامانیانو دوره اکثرا د کلتوري او ژبني بیارغونې په توګه مشخص کیږي.دریدوره سامانی اغلب به عنوان یک احیای فرهنگی و زبانی مشخص می شود. The dynasty championed the use of New Persian as a primary language of statecraft and literature.[4][5]EnglishThe dynasty championed the use of New Persian as a primary language of statecraft and literature.پښتودغه سلسله د نوي فارسي ژبې د دولتي چارو او ادبیاتو د لومړنۍ ژبې په توګه د کارولو ملاتړ وکړ.دریسلسله از استفاده از فارسی جدید به عنوان زبان اصلی دولت و ادبیات دفاع کرد. This marked the first time since the Arab conquest that Persian replaced Arabic as the official language of the court.[5]EnglishThis marked the first time since the Arab conquest that Persian replaced Arabic as the official language of the court.پښتودا لومړی ځل و چې د عربو له فتحې راهیسې فارسي د عربي پر ځای د محکمې رسمي ژبه شوه.دریاین اولین بار از زمان فتح عرب ها بود که فارسی به جای عربی به عنوان زبان رسمی دربار استفاده می شد.

The empire served as a major patron of scholars and poets.[4][6]EnglishThe empire served as a major patron of scholars and poets.پښتوامپراتورۍ د پوهانو او شاعرانو د لوی سرپرست په توګه خدمت وکړ.دریامپراطوری به عنوان سرپرست اصلی دانشمندان و شاعران عمل می کرد. It provided the foundation for the Islamic Golden Age by fostering learning and national sentiment.[2][6][7]EnglishIt provided the foundation for the Islamic Golden Age by fostering learning and national sentiment.پښتودا د زده کړې او ملي احساساتو د ودې په واسطه د اسلامي طلایی دور لپاره بنسټ چمتو کړ.دریاین اساس عصر طلایی اسلام را با تقویت دانش و احساسات ملی فراهم کرد.

Administration and governance

The Samanids maintained a decentralized administrative structure where local rulers and elites played significant roles.[8][12]EnglishThe Samanids maintained a decentralized administrative structure where local rulers and elites played significant roles.پښتوسمانیانو یو غیرمتمرکز اداري جوړښت ساتلی چیرې چې ځایی واکمنانو او اشرافیانو مهم رول لوبولی.دریسامانی ها یک ساختار اداری غیرمتمرکز را حفظ کردند که در آن حاکمان محلی و نخبگان نقش های قابل توجهی بازی می کردند. The dynasty was recognized as a native Iranian power that ruled with the confirmation and seal of the Abbasid Caliphs.[1][2]EnglishThe dynasty was recognized as a native Iranian power that ruled with the confirmation and seal of the Abbasid Caliphs.پښتوسلسله د اصلي ایراني ځواک په توګه پیژندل شوې چې د عباسي خلیفه ګانو د تایید او مهر سره یې حکومت کوه.دریاین سلسله به عنوان یک قدرت بومی ایرانی شناخته شد که با تایید و مهر خلیفه های عباسی حکومت می کرد.

The empire was governed from the centers of Khorasan and Transoxiana.[1][2]EnglishThe empire was governed from the centers of Khorasan and Transoxiana.پښتوامپراتورۍ د خراسان او ترانسوکسانا له مرکزونو څخه اداره کیده.دریامپراطوری از مراکز خراسان و ترانسوکسیانا اداره می شد.

Decline and fall

The dynasty lasted for 180 years.[1][3]EnglishThe dynasty lasted for 180 years.پښتودغه سلسله ۱۸۰ کاله دوام وکړ.دریسلسله سلطنتی ۱۸۰ سال دوم آورد. The period of prosperity continued through the mid-10th century, including the reign of Nasr II (914–943), which was noted for its cultural flourishing.[11]EnglishThe period of prosperity continued through the mid-10th century, including the reign of Nasr II (914–943), which was noted for its cultural flourishing.پښتود هوساینې دوره د لسمې پیړۍ په مینځ کې دوام درلود، پشمول د نصر II (۹۱۴ تر ۹۴۳) واکمني، کوم چې د خپل کلتوري ودې لپاره پیژندل شوی و.دریدوره رونق تا اواسط قرن دهم ادامه یافت، از جمله حکومت نصر دوم (۹۱۴ تا ۹۴۳)، که بخاطر شکوفایی فرهنگی اش مشهور بود. However, the empire eventually began to fragment.[5]EnglishHowever, the empire eventually began to fragment.پښتوپه هرصورت، په پای کې امپراتورۍ د ټوټې ټوټې کیدل پیل کړل.دریبا این حال، امپراطوری در نهایت شروع به پاره پاره شدن کرد.

The Samanid Dynasty ended in 999.[1][12]EnglishThe Samanid Dynasty ended in 999.پښتود سامانیانو سلسله په ۹۹۹ کال کې پای ته ورسېده.دریسلسله سامانی ها در سال ۹۹۹ به پایان رسید. The last ruler of the dynasty was Abdul Malik II.[1]EnglishThe last ruler of the dynasty was Abdul Malik II.پښتود دې کورنۍ وروستی واکمن عبدالملک دوهم و.دریآخرین حاکم سلسله عبدالملک دوم بود. Following its collapse, the region saw the rise of other powers, such as the Saffarid Dynasty and the Ghaznavids.[1]EnglishFollowing its collapse, the region saw the rise of other powers, such as the Saffarid Dynasty and the Ghaznavids.پښتود دې سقوط وروسته، سیمه د نورو ځواکونو لوړوالی ولیدل، لکه د سفاريدي دوله او غزنویانو.دریپس از سقوط آن، این منطقه شاهد ظهور قدرت های دیگر مانند Saffarid Dynasty و غزنوی ها بود.

Sources

  1. سامانیان - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
  2. Samanid Empire
  3. Samanid dynasty - New World Encyclopedia
  4. The Sun of Khorasan: How the Samanid Dynasty Forged the New Persian Renaissance
  5. Iran Chamber Society: Articles on History of Iran
  6. Samanid Dynasty - The Persian Renaissance in Central Asia
  7. Samanid Empire: A Persian Dynasty - bookofworldhistory.com
  8. سلسله سامانیان و رنسانس فارسی نو — میراث ایرانی
  9. Saman Khuda - Wikipedia
  10. سامانیان - ویکی فقه
  11. سلسله سامانیان
  12. Samanid dynasty | History, Pottery, Art, Architecture, & Facts | Britannica