ننګرهار ولایت

دا د هیواد په ختیځه برخه کې موقعیت لري او د یو مهم کلتوري او جغرافیوي مرکز په توګه کار کوي.^[1]EnglishIt is situated in the eastern part of the country and serves as a significant cultural and geographical hub.پښتودا د هیواد په ختیځه برخه کې موقعیت لري او د یو مهم کلتوري او جغرافیوي مرکز په توګه کار کوي.دریاین در بخش شرقی کشور واقع شده و به عنوان یک مرکز مهم فرهنگی و جغرافیایی عمل می کند.

جغرافیه او اقلیم

په سویل ختیځ کې، دا د ډيورنډ کرښه په اوږدو کې د پاکستان د خیبر پښتونخوا ولایت سره پوله لري.^[1]^[9]EnglishTo the southeast, it shares a border with the Khyber Pakhtunkhwa province of Pakistan across the Durand Line.پښتوپه سویل ختیځ کې، دا د ډيورنډ کرښه په اوږدو کې د پاکستان د خیبر پښتونخوا ولایت سره پوله لري.دریدر جنوب شرقی، با استان خیبر پختونخوا پاکستان در امتداد خط دوراند مرز دارد. دغه ولایت په لویدیځ کې د لوګر، کابل، او پکتیا، او په سویل کې د کندهار ولایت سره پوله لري.EnglishThe province is bordered to the west by Logar, Kabul, and Paktia, and to the south by Kandahar Province.پښتودغه ولایت په لویدیځ کې د لوګر، کابل، او پکتیا، او په سویل کې د کندهار ولایت سره پوله لري.دریاین ولایت در غرب با لوگر، کابل و پکتیا و در جنوب با ولایت قندهار مرزی دارد. د ولایت پلازمینه جلال اباد ده.^[1]^[10]EnglishThe provincial capital is Jalalabad.پښتود ولایت پلازمینه جلال اباد ده.دریپایتخت ولایت جلال اباد است.

ننګرهار د هیواد یو له ډیر نفوس لرونکو ولایتونو څخه دی.^[1]EnglishNangarhar is one of the most populated provinces in the country.پښتوننګرهار د هیواد یو له ډیر نفوس لرونکو ولایتونو څخه دی.دریننگرهار یکی از پرجمعیت ترین ولایت های کشور است.

تاریخي مذهبي اهمیت

په تاریخي توګه، ننګرهار د مختلف نومونو په واسطه پیژندل شوی، پشمول د نګار، نیګارا، او ننګرهار.^[1]EnglishHistorically, Nangarhar has been identified by various names, including Nagar, Nigara, and Nagarahar.پښتوپه تاریخي توګه، ننګرهار د مختلف نومونو په واسطه پیژندل شوی، پشمول د نګار، نیګارا، او ننګرهار.دریاز نظر تاریخی، ننگرهار با نام های مختلف، از جمله ناگار، نیگارا و ناگارهار شناخته شده است. د دې تاریخي شالید د پخوانیو آریانانو تمدن سره تړاو لري.^[1]EnglishIts historical background is linked to the civilization of the ancient Aryans.پښتود دې تاریخي شالید د پخوانیو آریانانو تمدن سره تړاو لري.دریپیشینه تاریخی آن با تمدن آریایی های باستان مرتبط است. دا سیمه د بودیزم لپاره لوی مرکز و، کوم چې په سیمه کې د پام وړ وده کړې.^[1]EnglishThe region was a major center for Buddhism, which flourished significantly in the area.پښتودا سیمه د بودیزم لپاره لوی مرکز و، کوم چې په سیمه کې د پام وړ وده کړې.دریاین منطقه یک مرکز اصلی بودیسم بود که به طور قابل توجهی در این منطقه شکوفا شد.

د ننګرهار لرغون پیژندنې شواهدو کې له ۲۵,۰۰۰، څخه ډیر لوړ کیفیت او متوسط کیفیت لرونکي مجسمې په مختلف پوستونو کې شامل دي، چې ډیری یې له سیمې څخه ترلاسه شوي.^[1]EnglishArchaeological evidence from Nangarhar includes more than 25,000 high-quality and medium-quality statues in various poses, many of which were recovered from the region.پښتود ننګرهار لرغون پیژندنې شواهدو کې له ۲۵,۰۰۰، څخه ډیر لوړ کیفیت او متوسط کیفیت لرونکي مجسمې په مختلف پوستونو کې شامل دي، چې ډیری یې له سیمې څخه ترلاسه شوي.دریشواهد باستان شناسی از ننگرهار شامل بیش از ۲۵۰۰۰ مجسمه با کیفیت بالا و متوسط در موقعیت های مختلف است که بسیاری از آنها از این منطقه بازیابی شده اند. د دې مجسمو یو مهم شمیر په پاریس کې لوور میوزیم ته لیږدول شوي.^[1]EnglishA significant number of these statues were removed to the Louvre Museum in Paris.پښتود دې مجسمو یو مهم شمیر په پاریس کې لوور میوزیم ته لیږدول شوي.دریتعداد قابل توجهی از این مجسمه ها به موزه لوور در پاریس منتقل شدند. دا اثار د دویمې او شپږمې پیړۍ عیسوي پورې اړه لري، پداسې حال کې چې نور پوهان د دویمې پیړۍ عیسوي څخه مخکې ځینې ټوټې نیسي.^[1]EnglishThese artifacts date back to the 2nd and 6th centuries CE, while other scholars date some pieces to before the 2nd century CE.پښتودا اثار د دویمې او شپږمې پیړۍ عیسوي پورې اړه لري، پداسې حال کې چې نور پوهان د دویمې پیړۍ عیسوي څخه مخکې ځینې ټوټې نیسي.دریاین آثار باستان به قرن دوم و ششم میلادی بازمی گردد، در حالیکه سایر دانشمندان بعضی از قطعات را قبل از قرن دوم میلادی می دانند.

دا سیمه د بودایی عقیدې لپاره لومړنی مرکز و، په ځانګړي توګه د لالپور، باسول، بهسود، او دارونټا په څیر سیمو کې.^[1]EnglishThe region was a primary hub for Buddhist devotion, particularly in areas like Lalpur, Basol, Behsud, and Darunta.پښتودا سیمه د بودایی عقیدې لپاره لومړنی مرکز و، په ځانګړي توګه د لالپور، باسول، بهسود، او دارونټا په څیر سیمو کې.دریاین منطقه یک مرکز اصلی برای عبادت بودایی بود، به ویژه در مناطقی مانند لالپور، باسول، بهسود و دارونتا بود. په زرګونو غارونه او د بودایانو عبادت ځایونه د غرونو په لمنو کې موقعیت لري، په ځانګړي توګه د کابل سیند سره نږدې.^[1]EnglishThousands of caves and Buddhist worship sites are located along the slopes of the mountains, particularly near the Kabul River.پښتوپه زرګونو غارونه او د بودایانو عبادت ځایونه د غرونو په لمنو کې موقعیت لري، په ځانګړي توګه د کابل سیند سره نږدې.دریهزاران غار و عبادتگاه بودایی در امتداد دامنه های کوه ها، به ویژه در نزدیکی رودخانه کابل واقع شده است. دا ځایونه د مذهبي مراسمو لپاره د ځایونو په توګه کار کوه او په زرګونو مجسمې او آثار یې تولید کړل چې د هیواد څخه بهر قاچاق شوي.^[1]EnglishThese sites served as places for religious ceremonies and produced thousands of statues and artifacts that were smuggled out of the country.پښتودا ځایونه د مذهبي مراسمو لپاره د ځایونو په توګه کار کوه او په زرګونو مجسمې او آثار یې تولید کړل چې د هیواد څخه بهر قاچاق شوي.دریاین مکان ها به عنوان مکان هایی برای مراسم مذهبی استفاده می شد و هزاران مجسمه و آثار باستانی تولید می شد که به صورت قاچاق از کشور خارج می شدند. یو لوی معبد چیرې چې د بودا عبادت پیښ شوی د هډا سره نږدې موقعیت لري، کوم چې یوځل د هند او بامیان ترمینځ یو لوی ښار و.^[1]EnglishA large temple where Buddhist worship occurred is located near Hadda, which was once a major city situated between India and Bamiyan.پښتویو لوی معبد چیرې چې د بودا عبادت پیښ شوی د هډا سره نږدې موقعیت لري، کوم چې یوځل د هند او بامیان ترمینځ یو لوی ښار و.درییک معبد بزرگ که در آن عبادت بودایی انجام می شد در نزدیکی هدا واقع شده است، که زمانی یک شهر بزرگ بین هند و بامیان بود.

ډیموګرافیک او قبایلي ډلې

ننګرهار د کابل نه وروسته د افغانستان دوهم ډیر نفوس لرونکی ولایت دی، چې د اټکل له مخې نفوس یې له دریو ملیونو څخه ډیر دی.^[1]EnglishNangarhar is the second most populated province in Afghanistan after Kabul, with an estimated population exceeding three million.پښتوننګرهار د کابل نه وروسته د افغانستان دوهم ډیر نفوس لرونکی ولایت دی، چې د اټکل له مخې نفوس یې له دریو ملیونو څخه ډیر دی.دریننگرهار بعد از کابل، دومین ولایت پرجمعیت در افغانستان است که جمعیت آن بیش از سه میلیون نفر تخمین زده می شود. دا ولایت په عمده توګه د پښتنو خلک لخوا میشته دی.^[1]EnglishThe province is predominantly inhabited by Pashtun People.پښتودا ولایت په عمده توګه د پښتنو خلک لخوا میشته دی.دریاین ولایت عمدتاً توسط مردم پشتون ها نفر سکونت دارد. د دې ولایت رسمي ژبه پښتو ژبه ده، که څه هم ډیری ځایی لهجې هم ویل کیږي.^[1]EnglishThe official language of the province is Pashto, though several local dialects are also spoken.پښتود دې ولایت رسمي ژبه پښتو ژبه ده، که څه هم ډیری ځایی لهجې هم ویل کیږي.دریزبان رسمی این ولایت زبان پشتو است، اگرچه چندین گویش محلی نیز صحبت می شود. په دې کې تراهي، افغان ګنګي، شمال ختیځ پښتو، جنوب ختیځ پښتو، او نانګلامي شامل دي.^[1]EnglishThese include Tirahi, Afghan Gungay, North-East Pashto, South-East Pashto, and Nanglami.پښتوپه دې کې تراهي، افغان ګنګي، شمال ختیځ پښتو، جنوب ختیځ پښتو، او نانګلامي شامل دي.دریاین شامل تیرهایی ها، گنگای افغانی، زبان پشتو شمال شرقی، زبان پشتو جنوب شرقی و نانگلامی می شود.

دغه ولایت په څو اداري ولسوالیو ویشل شوی دی، پشمول د هسکې، اچین، بهسود، چاپار، دارا نور، بټي کوټ، دور بابا، ګوشټا، حصار، کاما، خوګیاني، کوټ، کوز کونار، لال پوره، مومند دارا، نازیان، پیچیر او اګام، رودات، شیرزاد، شینوار، سراؤد، او جلال اباد.^[1]EnglishThe province is divided into several administrative districts, including Haska, Achin, Behsud, Chaphar, Darra Nur, Bati Kot, Dor Baba, Gushta, Hesar, Kama, Khogyani, Kot, Koz Konar, Lalpura, Momand Darra, Nazian, Pechir o Agam, Rudat, Sherzad, Shinwar, Sarawud, and Jalalabad.پښتودغه ولایت په څو اداري ولسوالیو ویشل شوی دی، پشمول د هسکې، اچین، بهسود، چاپار، دارا نور، بټي کوټ، دور بابا، ګوشټا، حصار، کاما، خوګیاني، کوټ، کوز کونار، لال پوره، مومند دارا، نازیان، پیچیر او اګام، رودات، شیرزاد، شینوار، سراؤد، او جلال اباد.دریاین ولایت به چندین ناحیه اداری تقسیم شده است، از جمله هسکا، اچین، بهسود، چاپار، دارا نور، باتی کوت، دور بابا، گوشتا، حصار، کاما، خوگیانی، کوت، کوز کونار، لالپورا، مومند دارا، نازیان، پچیر او اگام، رودات، شرزاد، شینوار، ساراود و جلال آباد.

اقتصادي زیربنا

د ننګرهار اقتصاد تر ډېره د کرنې او سوداګرۍ پر بنسټ ولاړ دی.^[1]EnglishThe economy of Nangarhar is largely centered on agriculture and trade.پښتود ننګرهار اقتصاد تر ډېره د کرنې او سوداګرۍ پر بنسټ ولاړ دی.دریاقتصاد ننگرهار عمدتاً روی زراعت و تجارت متمرکز است. په دې ولایت کې کرنیز بازارونه او تولیدي فابریکې شتون لري.^[1]EnglishThe province contains agricultural markets and manufacturing factories.پښتوپه دې ولایت کې کرنیز بازارونه او تولیدي فابریکې شتون لري.دریاین ولایت شامل بازار های زراعتی و کارخانه های تولیدی است. په زیربنایی پروژو کې د بندونو جوړول شامل دي، لکه دارونتا بند.^[2]EnglishInfrastructure projects include the construction of dams, such as the Darunta Dam.پښتوپه زیربنایی پروژو کې د بندونو جوړول شامل دي، لکه دارونتا بند.دریپروژه های زیربنایی شامل ساخت سد هایی مانند سد دارونتا است.

دغه ولایت په بیلابیلو پروژو کې دخیل دی، په شمول هغه چې د بهسود په سیمه کې پر کورنیو تمرکز کوي.^[3]EnglishThe province is involved in various projects, including those focusing on households in the Behsud area.پښتودغه ولایت په بیلابیلو پروژو کې دخیل دی، په شمول هغه چې د بهسود په سیمه کې پر کورنیو تمرکز کوي.دریاین ولایت در پروژه های مختلف، از جمله پروژه هایی که بر خانواده های منطقه بهسود تمرکز دارند، دخیل است.

عصري تاریخ او شخړې

ننګرهار په تاریخي ډول یوه لویه سیمه وه چې له هغې څخه د لغمان او کونار ولایتونه په ترتیب سره په ۱۳۴۵ او ۱۳۴۸ کې جلا شوي وو.^[1]EnglishNangarhar was historically a large territory from which the provinces of Laghman and Kunar were separated in 1345 and 1348, respectively.پښتوننګرهار په تاریخي ډول یوه لویه سیمه وه چې له هغې څخه د لغمان او کونار ولایتونه په ترتیب سره په ۱۳۴۵ او ۱۳۴۸ کې جلا شوي وو.دریننگرهار از نظر تاریخی یک قلمرو بزرگ بود که در سال های ۱۳۴۵ و ۱۳۴۸ به ترتیب ولایت های لغمان و کونار از آن جدا شدند. په عصري وختونو کې، دغه ولایت د پام وړ شخړې او بې ثباتۍ تجربه کړې.^[4]EnglishIn modern times, the province has experienced significant conflict and instability.پښتوپه عصري وختونو کې، دغه ولایت د پام وړ شخړې او بې ثباتۍ تجربه کړې.دریدر زمان های مدرن، این ولایت درگیری و بی ثباتی قابل توجهی را تجربه کرده است.

په دې وروستیو کې په دغه ولایت کې په قبایلي سیمو لکه وزیر تانګي باندې د بې پیلوټه الوتکو بریدونه شوي دي، چې پر کارګرانو او ورځنیو مزدورانو یې اغیز کړی دی.^[5]EnglishRecent events in the province have included drone attacks on tribal areas, such as Wazir Tangi, affecting workers and daily wage earners.پښتوپه دې وروستیو کې په دغه ولایت کې په قبایلي سیمو لکه وزیر تانګي باندې د بې پیلوټه الوتکو بریدونه شوي دي، چې پر کارګرانو او ورځنیو مزدورانو یې اغیز کړی دی.دریحوادث اخیر در این ولایت شامل حمله های بدون سرنشین بر مناطق قبیله ای مانند وزیر تانگی است که کارگران و کارگران روزانه را تحت تاثیر قرار داده است. په ولایتي پلازمینه کې د چاودنو موارد هم شتون لري، په شمول په یوه جومات کې چاودنه چې د مړو او ټپیانو په پایله کې.^[6]EnglishThere have also been instances of explosions in the provincial capital, including a blast at a mosque that resulted in deaths and injuries.پښتوپه ولایتي پلازمینه کې د چاودنو موارد هم شتون لري، په شمول په یوه جومات کې چاودنه چې د مړو او ټپیانو په پایله کې.دریهمچنین موارد انفجار در پایتخت این ولایت وجود داشته است، از جمله انفجار در یک مسجد که منجر به مرگ و زخمی شد. دغه ولایت په ۱۴۰۴ او ۱۴۰۵ کې د زلزلې په شمول د طبیعي پیښو لخوا اغیزمن شوی و.EnglishThe province was affected by natural disasters, including earthquakes in 1404 and 1405 (Persian calendar).پښتودغه ولایت په ۱۴۰۴ او ۱۴۰۵ کې د زلزلې په شمول د طبیعي پیښو لخوا اغیزمن شوی و.دریاین ولایت توسط بلایای طبیعی از جمله زلزله ها در سال های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ تحت تاثیر قرار گرفت. (د فارس تقویم)^[7] سربیره پردې، امنیت د ځایی تاوتریخوالي راپورونو او د اداري نظارت او منځګړیتوب اړتیا سره اندیښنه لري.^[8]EnglishFurthermore, security remains a concern, with reports of local violence and the need for institutional oversight and mediation.پښتو(د فارس تقویم) سربیره پردې، امنیت د ځایی تاوتریخوالي راپورونو او د اداري نظارت او منځګړیتوب اړتیا سره اندیښنه لري.دری(تقویم های پارسی) علاوه بر این، امنیت همچنان یک نگرانی است، با گزارش های خشونت محلی و نیاز به نظارت و میانجیگری نهادی.