شورش های هزاره ها (۱۸۸۸ تا ۱۸۹۳)

شورش های هزاره ها (۱۸۸۸ تا ۱۸۹۳) سلسله ای از شورش های سال مردم هزاره ها علیه حکومت مرکزی سال عبدالرحمن خان در افغانستان بود.EnglishThe Hazara Uprisings (1888-1893) were a series of revolts by the Hazara People against the centralizing rule of Abdur Rahman Khan in Afghanistan.پښتود هزاره پاڅونونه (۱۸۸۸ تر ۱۸۹۳) په افغانستان کې د عبدالرحمن خان کال د مرکزي حکومت پر ضد د هزاره ګانو خلک کال د پاڅونونو لړۍ وه.دریشورش های هزاره ها (۱۸۸۸ تا ۱۸۹۳) سلسله ای از شورش های سال مردم هزاره ها علیه حکومت مرکزی سال عبدالرحمن خان در افغانستان بود. این شورش ها به دلیل تنش های قومی، مشکلات اقتصادی و سرکوب سیاسی بود.^[1]EnglishThese uprisings were driven by ethnic tensions, economic hardships, and political oppression.پښتودا پاڅونونه د توکمیز تاوتریخوالي، اقتصادي ستونزو، او سیاسي ظلم لخوا پرمخ وړل شوي.دریاین شورش ها به دلیل تنش های قومی، مشکلات اقتصادی و سرکوب سیاسی بود. این درگیری ها بعد از جنگ دوم اینگلو-افغانستان و امضای پیمان گانداماک رخ داد.EnglishThe conflicts occurred in the aftermath of the Second Anglo-Afghan War and the signing of the Treaty of Gandamak.پښتوشخړې د دویمه انګلیسي - افغان جګړه او د ګندمک تړون لاسلیک کولو وروسته پیښ شوي.دریاین درگیری ها بعد از جنگ دوم اینگلو-افغانستان و امضای پیمان گانداماک رخ داد.

زمینه های سیاسی و مذهبی

شورش ها بوجود آمد که در طی آن عبدالرحمن خان سیاست های سرکوب سیستماتیک علیه هزاره ها را آغاز کرد.^[1]EnglishThe uprisings emerged during which Abdur Rahman Khan initiated policies of systemic oppression against the Hazaras.پښتوپاڅونونه راپورته شول چې په ترڅ کې یې عبدالرحمن خان د هزاره ګانو پروړاندې د سیسټمیک ظلم پالیسي پیل کړه.دریشورش ها بوجود آمد که در طی آن عبدالرحمن خان سیاست های سرکوب سیستماتیک علیه هزاره ها را آغاز کرد. فرمان های مذهبی توسط دولت صادر شد، که به روحانیون دستور می داد تا در نماز جمعه اعلام کنند که هزاره ها غیر مسلمان هستند که باید نابود یا برده شوند.^[2]^[5]EnglishReligious decrees were issued by the state, instructing clerics to announce during Friday prayers that Hazaras were non-Muslims who were to be exterminated or enslaved.پښتومذهبي فرمانونه د دولت لخوا خپاره شوي، روحانیانو ته لارښوونه کوي چې د جمعې په لمانځه کې اعلان وکړي چې هزاره غیر مسلمانان دي چې باید له مینځه وړل شي یا غلامي شي.دریفرمان های مذهبی توسط دولت صادر شد، که به روحانیون دستور می داد تا در نماز جمعه اعلام کنند که هزاره ها غیر مسلمان هستند که باید نابود یا برده شوند. این اقدامات یک توجیه الهی برای یک جنگ سیاسی فتح را فراهم کرد.^[2]^[6]EnglishThese measures provided a theological justification for a political war of conquest.پښتودا اقدامات د سیاسي فتحې جګړې لپاره یو الهی توجیه چمتو کوي.دریاین اقدامات یک توجیه الهی برای یک جنگ سیاسی فتح را فراهم کرد. درگیری ها بیشتر به دلیل تعصبات قومی و اسلام شیعه تحریک شده بود.EnglishThe conflicts were further motivated by ethnic prejudice and Shia Islam (specifically Shi'ism as it pertains to the Hazaras).پښتوشخړې نورې هم د قومي تعصب او شیعه اسلام لخوا هڅول شوې.دریدرگیری ها بیشتر به دلیل تعصبات قومی و اسلام شیعه تحریک شده بود. (به طور خاص شیعیت که به هزاره ها مربوط می شود)^[3]

سیاست های سرکوب

عبدالرحمن خان سیاست پاکسازی قومی و خشونت سیستماتیک علیه جمعیت هزاره ها را اجرا کرد.^[3]^[7]EnglishAbdur Rahman Khan implemented a policy of ethnic cleansing and systematic violence against the Hazara population.پښتوعبدالرحمن خان د هزاره نفوس په وړاندې د توکمیز پاکوالي او سیستماتیک تاوتریخوالي پالیسي پلي کړه.دریعبدالرحمن خان سیاست پاکسازی قومی و خشونت سیستماتیک علیه جمعیت هزاره ها را اجرا کرد. تحت این سیاست ها، مردان و زنان هزاره به بردگی برده می شدند.^[1]^[8]EnglishUnder these policies, Hazara men and women were enslaved.پښتود دې پالیسیو لاندې، هزاره نارینه او ښځینه غلامان شول.دریتحت این سیاست ها، مردان و زنان هزاره به بردگی برده می شدند. دولت همچنان به جابجایی اجباری مشغول بود و بسیاری را به مناطق همسایه رانده بود.^[3]EnglishThe state also engaged in forced displacement, pushing many to neighboring regions.پښتودولت په جبري توګه د خلکو په بې ځایه کولو هم بوخت و، چې ډیری یې ګاونډیو سیمو ته اړ کړل.دریدولت همچنان به جابجایی اجباری مشغول بود و بسیاری را به مناطق همسایه رانده بود.

اولین شورش (۱۸۸۸ تا ۱۸۹۰)

اولین شورش بزرگ در سال ۱۸۸۸ در ناحیه بهسود آغاز شد، جایی که جنگجویان هزاره با نیروهای دولتی درگیری کردند.^[1]EnglishThe first major uprising began in 1888 in the district of Behsud, where Hazara fighters clashed with government forces.پښتولومړی لوی پاڅون په ۱۸۸۸ کې د بهسود په ولسوالۍ کې پیل شو، چیرې چې هزاره جنګیالیو د حکومتي ځواکونو سره نښتې وکړې.دریاولین شورش بزرگ در سال ۱۸۸۸ در ناحیه بهسود آغاز شد، جایی که جنگجویان هزاره با نیروهای دولتی درگیری کردند. این یک دوره مقاومت قابل توجهی در برابر تجاوز دولت مرکزی بود.^[1]EnglishIt was a period of significant resistance against the central government's encroachment.پښتودا د مرکزي حکومت د لاسوهنې په وړاندې د پام وړ مقاومت دوره وه.دریاین یک دوره مقاومت قابل توجهی در برابر تجاوز دولت مرکزی بود.

شورش های دوم و سوم

مقاومت با یک شورش دوم در سال ۱۸۹۲ ادامه یافت.^[2]EnglishThe resistance continued with a second uprising in 1892.پښتومقاومت په ۱۸۹۲ کې د دوهم پاڅون سره دوام درلود.دریمقاومت با یک شورش دوم در سال ۱۸۹۲ ادامه یافت. یک سومین شورش در سال ۱۸۹۳ رخ داد.^[2]^[9]EnglishA third uprising occurred in 1893.پښتودریمه پاڅون په ۱۸۹۳ کې رامنځته شوه.درییک سومین شورش در سال ۱۸۹۳ رخ داد. این شورش های بعدی توسط دولت افغانستان با نیروی نظامی بسیار زیاد روبرو شدند.^[2]EnglishThese subsequent revolts were met with overwhelming military force by the Afghan state.پښتودا وروستۍ پاڅونونه د افغان دولت له لوري د لوی پوځي ځواک سره مخامخ شول.دریاین شورش های بعدی توسط دولت افغانستان با نیروی نظامی بسیار زیاد روبرو شدند.

سرکوب و قتل عام های نظامی

ارتش افغان به رهبری عبدالرحمن خان، شورش ها را سرکوب کرد.^[4]^[10]EnglishThe Afghan army, led by Abdur Rahman Khan, crushed the revolts.پښتود عبدالرحمن خان په مشرۍ افغان پوځ دغه پاڅونونه وځپل.دریارتش افغان به رهبری عبدالرحمن خان، شورش ها را سرکوب کرد. سرکوب منجر به تلفات انسانی فاجعه بار شد.EnglishThe suppression resulted in a catastrophic human toll.پښتود دې ځپلو په پایله کې ناوریني بشري تلفات رامنځته شول.دریسرکوب منجر به تلفات انسانی فاجعه بار شد. برآورد ها نشان می دهد که بیش از ۶۰ درصد از جمعیت هزاره ها یا قتل عام شدند یا به زور آواره شدند.^[4]^[8]EnglishEstimates suggest that over 60 percent of the Hazara population was either massacred or forcibly displaced.پښتواټکلونه ښیې چې د هزاره نفوس له ۶۰ سلنې څخه ډیر یا وژل شوي یا په زوره بې ځایه شوي دي.دریبرآورد ها نشان می دهد که بیش از ۶۰ درصد از جمعیت هزاره ها یا قتل عام شدند یا به زور آواره شدند. شماری از تخمین ها تعداد خانواده های کشته شده هزاره را بین ۶۶۰۰۰ تا ۷۹۲۰۰ قرار می دهد.^[4]EnglishSome estimates place the number of killed Hazara families between 66,000 and 79,200.پښتوځینې اټکلونه د وژل شویو هزاره کورنیو شمیر د ۶۶,۰۰۰ او ۷۹,۲۰۰ تر مینځ ځای په ځای کوي.دریشماری از تخمین ها تعداد خانواده های کشته شده هزاره را بین ۶۶۰۰۰ تا ۷۹۲۰۰ قرار می دهد. گزارش های دیگر نشان می دهد که حدود ۳۲۰۰۰۰ خانواده کشته شدند و حدود ۸۰۰۰۰ نفر پناهنده شدند.^[4]EnglishOther accounts suggest as many as 320,000 families were killed, with approximately 80,000 becoming refugees.پښتونورې راپورونه وړاندیز کوي چې تر ۳۲۰,۰۰۰، پورې کورنۍ وژل شوي، شاوخوا ۸۰,۰۰۰، کډوال شوي.دریگزارش های دیگر نشان می دهد که حدود ۳۲۰۰۰۰ خانواده کشته شدند و حدود ۸۰۰۰۰ نفر پناهنده شدند.

میراث و تاثیر تاریخی

از سال ۲۰۲۵، بسیاری از مناطق استان اوروزگان و سایر مناطق عمدتاً توسط پشتون ها مسکونی شده اند.^[3]EnglishAs of 2025, many areas of Uruzgan Province and other regions are predominantly inhabited by Pashtuns.پښتوتر ۲۰۲۵ کال پورې، د اروزګان ولایت او نورو سیمو ډیری سیمې په عمده توګه د پښتنو لخوا میشته دي.دریاز سال ۲۰۲۵، بسیاری از مناطق استان اوروزگان و سایر مناطق عمدتاً توسط پشتون ها مسکونی شده اند. دوره ۱۸۸۸ تا ۱۸۹۳ همچنان یک دوره تعیین کننده از تلفات انبوه، آواره شدن و تبعیض برای جامعه هزاره است.^[1]EnglishThe period of 1888-1893 remains a defining era of mass casualties, displacement, and discrimination for the Hazara community.پښتود ۱۸۸۸ تر ۱۸۹۳ دوره د هزاره ټولنې لپاره د ډله ایزو تلفاتو، بې ځایه کیدو، او تبعیض یوه ټاکونکې دوره پاتې ده.دریدوره ۱۸۸۸ تا ۱۸۹۳ همچنان یک دوره تعیین کننده از تلفات انبوه، آواره شدن و تبعیض برای جامعه هزاره است.