انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیا · مردم · فرهنگ · مکان‌ها · زبان‌هاخط زمانیشجره‌نامه‌هافرهنگکتابخانه

نوشیک

نوساخ (به انگلیسی: نوشیک) یک کوه ۷۴۹۲ متری در مرز افغانستان و پاکستان است که بلندترین قله در افغانستان و دومین قله بلند در سال هندوکش بعد از تیریش میر است.[1]EnglishNoshaq (also Noshakh or Nowshakh) is a 7,492-metre mountain on the border of Afghanistan and Pakistan, the highest summit in Afghanistan and the second highest in the Hindu Kush after Tirich Mir.پښتونوښک (نوښاخ یا نوښاخ) د افغانستان او پاکستان پر پوله د ۷۴۹۲ مترو په لوړوالي غر دی، چې د افغانستان تر ټولو لوړه غونډه ده او په هندوکشم کال کې تر تریخ میر وروسته دویمه لوړه غونډه ده.درینوساخ (به انگلیسی: نوشیک) یک کوه ۷۴۹۲ متری در مرز افغانستان و پاکستان است که بلندترین قله در افغانستان و دومین قله بلند در سال هندوکش بعد از تیریش میر است. این پنجاه و دومین بلندترین کوه در جهان است.[1][17]EnglishIt is the 52nd highest mountain in the world.پښتودا په نړۍ کې د ۵۲ لوړ غر دی.دریاین پنجاه و دومین بلندترین کوه در جهان است. بعضی گزارش ها نیز آن را به عنوان چهارمین بلندترین قله رشته کوه های هندوکش معرفی می کنند.[4]EnglishSome accounts also identify it as the fourth highest peak of the Hindu Kush range.پښتوځینې حسابونه دا د هندو کوش رینج څلورم ترټولو لوړه چوټی هم پیژني.دریبعضی گزارش ها نیز آن را به عنوان چهارمین بلندترین قله رشته کوه های هندوکش معرفی می کنند. دامنه و جوامع آن میزبان صومعه های باستانی و شبکه های تجاری مهم بودند.[9][12]EnglishThe range and its communities hosted ancient monasteries and important trade networks.پښتوسلسله او د هغې ټولنې د لرغونو خانقاهونو او مهمو سوداګریزو شبکو کوربه توب وکړ.دریدامنه و جوامع آن میزبان صومعه های باستانی و شبکه های تجاری مهم بودند. این منابع آب از ذوب شدن برف و یخ حاصل می شود، که آب رسانی برای محصولات در فصل رشد را فراهم می کند.[14][22]EnglishThese water resources originate from melting snow and ice, which provide irrigation for crops during the growing season.پښتودا د اوبو سرچینې د واورې او یخ له مینځه تللو څخه سرچینه اخلي، کوم چې د ودې په موسم کې د فصلونو لپاره اوبه چمتو کوي.دریاین منابع آب از ذوب شدن برف و یخ حاصل می شود، که آب رسانی برای محصولات در فصل رشد را فراهم می کند. همچنین غربی ترین قله هفت هزار متری روی زمین است.[1]EnglishIt is also the westernmost seven-thousand-metre peak on earth.پښتودا په ځمکه کې ترټولو لویدیځ اووه زره متره لوړه غره هم ده.دریهمچنین غربی ترین قله هفت هزار متری روی زمین است. این دامنه به عنوان یک راهرو برای مسافران بین آسیای مرکزی و آسیای جنوبی عمل می کرد.[9]EnglishThe range served as a corridor for travelers between Central Asia and South Asia.پښتودا سلسله د مرکزي آسیا او سویلي آسیا ترمنځ د مسافرینو لپاره د دهلیز په توګه کار کوه.دریاین دامنه به عنوان یک راهرو برای مسافران بین آسیای مرکزی و آسیای جنوبی عمل می کرد. علاوه بر این، به عنوان غربی ترین کوه روی زمین که بالای ۷۰۰۰ متر ارتفاع دارد، شناخته شده است.[5]EnglishFurthermore, it is noted as the westernmost mountain on Earth to rise above 7,000 meters.پښتوسربیره پردې، دا په ځمکه کې د لویدیز غر په توګه یاد شوی چې د ۷,۰۰۰، مترو څخه پورته لوړیږي.دریعلاوه بر این، به عنوان غربی ترین کوه روی زمین که بالای ۷۰۰۰ متر ارتفاع دارد، شناخته شده است. این منطقه از نظر تاریخی یک مرکز مهم بودیسم بود که دارای سایت هایی مانند بوداهای بامیان بود.[9][21]EnglishThe region was a historically significant center of Buddhism, featuring sites such as the Bamiyan Buddhas.پښتودا سیمه په تاریخي ډول د بودیزم یو مهم مرکز و، د باميانو بوداګانې په څیر سایټونه وړاندې کوي.دریاین منطقه از نظر تاریخی یک مرکز مهم بودیسم بود که دارای سایت هایی مانند بوداهای بامیان بود.

جغرافیا

این کوه در خط دوراند در گوشه شمال شرقی ولایت بدخشان قرار دارد، با چهره های جنوب و شرق آن در پاکستان.EnglishThe mountain stands on the Durand Line in the northeastern corner of Badakhshan Province, with its south and east faces in Pakistan.پښتودا غر د بدخشان ولایت په شمال ختیځ کونج کې په ډيورنډ کرښه کې ولاړ دی، چې سویل او ختیځ مخونه یې په پاکستان کې دي.دریاین کوه در خط دوراند در گوشه شمال شرقی ولایت بدخشان قرار دارد، با چهره های جنوب و شرق آن در پاکستان. ارتفاع ۲,۰۲۴ متر آن را به یک "نقطه بلند کشور" و یک فوق العاده تبدیل می کند.EnglishIts prominence of 2,024 metres makes it a "country high point" and an ultra (a peak rising more than 1,500 metres above the surrounding terrain).پښتود دې د ۲,۰۲۴، مترو لوړوالی دا د "ملکي لوړې نقطې" او یو الټرا ګرځوي.دریارتفاع ۲,۰۲۴ متر آن را به یک "نقطه بلند کشور" و یک فوق العاده تبدیل می کند. (یک قله که بیش از ۱۵۰۰ متر بالاتر از زمین های اطراف است.) این دامنه به عنوان یک نقطه فشار استراتژیک برای بازیگران مختلف عمل کرده است.[10]EnglishThe range has functioned as a strategic pressure point for various actors.پښتو(یوه لوړه چې له شاوخوا سیمو څخه تر ۱۵۰۰ مترو پورته لوړیږي.) د بیلابیلو لوبغاړو لپاره د سټراټیژیک فشار ټکي په توګه فعالیت کوي.دری(یک قله که بیش از ۱۵۰۰ متر بالاتر از زمین های اطراف است.) این دامنه به عنوان یک نقطه فشار استراتژیک برای بازیگران مختلف عمل کرده است. این در راهرو واخان واقع شده است.[6]EnglishIt lies within the Wakhan Corridor.پښتودا په واخان دهلیز کې پروت دی.دریاین در راهرو واخان واقع شده است. آب و هوای این منطقه تحت تاثیر منطقه آب و هوایی مدیترانه ای است که با تابستان های گرم و خشک و زمستان های سرد، مرطوب یا برفی مشخص می شود.[15]EnglishThe region's climate is influenced by the Mediterranean climatic zone, which is characterized by hot, dry summers and cold, wet or snowy winters.پښتود سیمې اقلیم د مدیترانې اقلیم زون لخوا اغیزمن شوی، کوم چې د ګرمو، وچو دوبو او سړو، لوند یا واورې لرونکي ژمي لخوا مشخص شوی.دریآب و هوای این منطقه تحت تاثیر منطقه آب و هوایی مدیترانه ای است که با تابستان های گرم و خشک و زمستان های سرد، مرطوب یا برفی مشخص می شود. به طور کلی، آب و هوای افغانستان خشک تا نیمه خشک است و معمولاً تابستان های گرم و زمستان های سرد را تجربه می کند.[16][18][19]EnglishGenerally, the climate in Afghanistan is arid to semi-arid, typically experiencing hot summers and cold winters.پښتوپه عموم کې، په افغانستان کې اقلیم وچ او نیمه وچ دی، معمولا ګرم دوبي او سړه ژمي تجربه کوي.دریبه طور کلی، آب و هوای افغانستان خشک تا نیمه خشک است و معمولاً تابستان های گرم و زمستان های سرد را تجربه می کند. آسان ترین دسترسی از روستای قزیده در منطقه واخان است، جایی که طرف افغان هندوکش در دورترین نقطه قرار دارد.[6]EnglishThe easiest access is from the village of Qazideh in the Wakhan District, where the Afghan side of the Hindu Kush is at its most remote.پښتوتر ټولو اسانه لار د واخان په ولسوالۍ کې د قزدې له کلي څخه ده، چې هلته د هندوکش افغان لوری تر ټولو لرې دی.دریآسان ترین دسترسی از روستای قزیده در منطقه واخان است، جایی که طرف افغان هندوکش در دورترین نقطه قرار دارد. از نظر تاریخی، گذرگاه های این سلسله از اهمیت عظیم نظامی برخوردار بودند و دسترسی به دشت های شمالی هند را فراهم می کردند.[11][13]EnglishHistorically, the passes of the range were of great military significance, providing access to the northern plains of India.پښتوپه تاریخي توګه، د رینج تیریدل د لوی نظامي اهمیت درلود، چې د هند شمالي میدانونو ته لاسرسی چمتو کوي.دریاز نظر تاریخی، گذرگاه های این سلسله از اهمیت عظیم نظامی برخوردار بودند و دسترسی به دشت های شمالی هند را فراهم می کردند. کوهنوردان خارجی نیاز به ویزای افغان و مجوز ویژه از وزارت اطلاعات و فرهنگ دارند.[1][2][3]EnglishForeign climbers require an Afghan visa and a special permit from the Ministry of Information and Culture.پښتوبهرني غره وهونکي د افغانستان ویزې او د اطلاعاتو او کلتور وزارت څخه ځانګړي جواز ته اړتیا لري.دریکوهنوردان خارجی نیاز به ویزای افغان و مجوز ویژه از وزارت اطلاعات و فرهنگ دارند.

ساختار

این کوه از چهار قله جداگانه تشکیل شده است.[4]EnglishThe mountain consists of four separate peaks.پښتوغر د څلورو جلا جلا چوټو څخه جوړ دی.دریاین کوه از چهار قله جداگانه تشکیل شده است.

اولین صعود

اولین صعود ثبت شده در ۱۷ آگوست ۱۹۶۰ توسط توشیاکی ساکای و گورو ایواتسوبو از یک سفر ژاپنی از طریق شاخه شرقی انجام شد.[1]EnglishThe first recorded ascent was made on 17 August 1960 by Toshiaki Sakai and Goro Iwatsubo of a Japanese expedition, via the east ridge.پښتولومړی ثبت شوی لوړوالی د ۱۷ اګست په ۱۹۶۰ کې د توشیاکي ساکای او ګورو ایواټسوبو لخوا د جاپاني سپړنې لخوا د ختیځ ریج له لارې ترسره شو.دریاولین صعود ثبت شده در ۱۷ آگوست ۱۹۶۰ توسط توشیاکی ساکای و گورو ایواتسوبو از یک سفر ژاپنی از طریق شاخه شرقی انجام شد. این سفر توسط پروفسور ساکاتو رهبری شد و به قله اصلی در امتداد دامنه جنوب شرقی از یخچال قازی ده رسید.[4][8]EnglishThe expedition was led by Professor Sakato and reached the main peak along the south east ridge from the Qadzi Deh glacier.پښتودا سفر د پروفیسر ساکاتو لخوا رهبري شوی و او د د قاضي ده ګلیشیر څخه د سویل ختیځ ریج په اوږدو کې اصلي لوړې ته ورسید.دریاین سفر توسط پروفسور ساکاتو رهبری شد و به قله اصلی در امتداد دامنه جنوب شرقی از یخچال قازی ده رسید. مسیر معمول امروز از کرانه مغربی عبور می کند.EnglishThe normal route today follows the west ridge (a glacier and snow climb of considerable altitude but technical modesty by Himalayan standards).پښتود نن ورځې عادي لار د لویدیځې غاړې په اوږدو کې ده.دریمسیر معمول امروز از کرانه مغربی عبور می کند. (یک صعود یخچال و برف با ارتفاع قابل ملاحظه اما با استانداردهای هیمالیا از نظر فنی ساده است) تعداد صعود های ثبت شده همچنان بسیار کم است و به دلیل دور بودن منطقه و وضعیت امنیتی محدود است.[1][2]EnglishThe number of recorded ascents remains very small, limited by the region's remoteness and the security situation.پښتو(د پام وړ لوړوالی د یخچال او واورې پورته کیدل مګر د هیمالیا معیارونو لخوا تخنیکي عاجزۍ) د ثبت شوي پورته کیدو شمیر خورا لږ پاتې دی، د سیمې لرې والي او امنیتي وضعیت لخوا محدود دی.دری(یک صعود یخچال و برف با ارتفاع قابل ملاحظه اما با استانداردهای هیمالیا از نظر فنی ساده است) تعداد صعود های ثبت شده همچنان بسیار کم است و به دلیل دور بودن منطقه و وضعیت امنیتی محدود است. در دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، این کوه به عنوان یک قله ۷۰۰۰ متری محبوب برای کوهنوردان اروپایی در نظر گرفته می شد.[7]EnglishIn the 1960s and 1970s, the mountain was considered a popular 7,000-metre peak for European climbers.پښتوپه ۱۹۶۰ او ۱۹۷۰ کې، غر د اروپایي غره وهونکو لپاره د ۷,۰۰۰، مترو لوړې لوړې په توګه ګ په پام کې نیول شويل کیده.دریدر دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، این کوه به عنوان یک قله ۷۰۰۰ متری محبوب برای کوهنوردان اروپایی در نظر گرفته می شد. رینولد مسنر در سال ۱۹۷۲ موفق به صعود به قله شد.[7][20]EnglishReinhold Messner successfully climbed the peak in 1972.پښتورینهولډ میسنر په ۱۹۷۲ کال کې په بریالیتوب سره غره ته پورته شو.دریرینولد مسنر در سال ۱۹۷۲ موفق به صعود به قله شد. یک سفر ثبت شده به نقطه بلند افغانستان در تابستان ۲۰۱۹ انجام شد.[7]EnglishOne recorded expedition to the Afghanistan highpoint took place in the summer of 2019.پښتود افغانستان لوړې نقطې ته یو ثبت شوی سفر د ۲۰۱۹ په دوبي کې ترسره شو.درییک سفر ثبت شده به نقطه بلند افغانستان در تابستان ۲۰۱۹ انجام شد.

منابع

  1. Noshaq — Wikipedia
  2. Noshaq — Peakbagger
  3. Noshaq — Peakery
  4. Noshaq peak: Climbing, Hiking & Mountaineering: SummitPost
  5. Noshaq - Mountain Field Guide
  6. Noshaq – The Cloud Ocean
  7. Noshaq - Afghanistan Highpoint - Country Highpoints
  8. Hindukush Trails > Mountaineering > Noshaq
  9. Hindu Kush - Wikipedia
  10. The Hindu Kush: Strategic Fault Lines of Power in Afghanistan - Hasht-e Subh
  11. Hindu Kush | Meaning, History, Geography, & Map - Britannica
  12. Hindu Kush mountain ranges - ilearncana.com
  13. Hindu Kush summary | Britannica
  14. پېښېدونکې وچکالي: آیا افغانستان یې زیانونه مدیریت کولای شي؟
  15. Hindu Kush - Mountains, Glaciers, Valleys | Britannica
  16. The Tallest Mountains In Afghanistan - World Atlas
  17. Afghans reach Afghanistan's highest peak for the first time - UNAMA
  18. Blue Green Atlas - The Climate of Afghanistan
  19. Afghanistan climate: temperature, rain, when to go - Climates to Travel
  20. Reinhold Messner | Academy of Achievement
  21. Cultural Landscape and Archaeological Remains of the Bamiyan Valley - UNESCO World Heritage Centre
  22. Millions of farmers depend on meltwater from Himalaya glaciers - LSE