انسیکلوپدیا افغانیکاEncyclopædia Afghanica

تاریخ · جغرافیا · مردم · فرهنگ · مکان‌ها · زبان‌هاخط زمانیشجره‌نامه‌هافرهنگکتابخانه

ولایت کاپیسا

ولایت کاپیسا از نظر مساحت کوچک ترین ولایت در افغانستان است.[1][2][3][4]EnglishKapisa Province is the smallest province in Afghanistan by area.پښتود کاپیسا ولایت د ساحې له مخې د افغانستان تر ټولو کوچنی ولایت دی.دریولایت کاپیسا از نظر مساحت کوچک ترین ولایت در افغانستان است. این در قسمت شمال شرقی کشور واقع شده است.[1][2][5]EnglishIt is located in the northeastern part of the country.پښتودا د هیواد په شمال ختیځه برخه کې موقعیت لري.دریاین در قسمت شمال شرقی کشور واقع شده است. این ولایت با دره پنجشیر در شمال، ولایت لغمان در شرق، کابل در جنوب و ولایت پروان در غرب مرز دارد.[1][6]EnglishThe province shares borders with Panjshir Valley to the north, Laghman Province to the east, Kabul to the south, and Parwan Province to the west.پښتودا ولایت په شمال کې د پنجشیر دره، ختیځ ته د لغمان ولایت، سویل ته د کابل، او لویدیز ته د پروان ولایت سره پولې لري.دریاین ولایت با دره پنجشیر در شمال، ولایت لغمان در شرق، کابل در جنوب و ولایت پروان در غرب مرز دارد. مرکز اداری اش شهر محمود-ی-راقی است.[1][3][7][8]EnglishIts administrative center is the city of Mahmud-i-Raqi.پښتود دې اداري مرکز د محمود - راکي ښار دی.دریمرکز اداری اش شهر محمود-ی-راقی است.

جغرافیا و آب و هوا

مساحت کاپیسا تقریباً ۱۸۴۲.۱ کیلومتر مربع است.[4][7][8]EnglishThe area of Kapisa is approximately 1842.1 square kilometers.پښتود کاپیسا ساحه شاوخوا ۱۸۴۲.۱ مربع کیلومتره ده.دریمساحت کاپیسا تقریباً ۱۸۴۲.۱ کیلومتر مربع است. این ولایت تقریباً ۶۵ کیلومتر شمال کابل واقع شده است.[1][7]EnglishThe province is situated roughly 65 kilometers north of Kabul.پښتودا ولایت د کابل شمال ته شاوخوا ۶۵ کیلومتره کې موقعیت لري.دریاین ولایت تقریباً ۶۵ کیلومتر شمال کابل واقع شده است. رودخانه های اصلی که از ناحیه های مرکزی عبور می کنند شامل رودخانه های خواجه، ریزاق، ریگ راوان و افغان است.[1]EnglishMajor rivers flowing through the central districts include the Khwaja, Rizaq, Rig-Ravan, and Afghan rivers.پښتود مرکزي ولسوالیو له لارې جریان لرونکي لوی سیندونه د خواجه، ریزاق، ریګ - راون، او افغان سیندونه شامل دي.دریرودخانه های اصلی که از ناحیه های مرکزی عبور می کنند شامل رودخانه های خواجه، ریزاق، ریگ راوان و افغان است.

آب و هوای کاپیسا در تابستان گرم و در زمستان سرد است.[1][7]EnglishThe climate of Kapisa is hot during the summer and cold during the winter.پښتود کاپیسا اقلیم د دوبي په جریان کې ګرم او د ژمي په جریان کې یخ دی.دریآب و هوای کاپیسا در تابستان گرم و در زمستان سرد است. این ولایت در فصل های بهار و پاییز آب و هوای معتدل را تجربه می کند.[1][7]EnglishThe province experiences moderate weather during the spring and autumn seasons.پښتودغه ولایت د پسرلي او مني په موسمونو کې معتدل هوا تجربه کوي.دریاین ولایت در فصل های بهار و پاییز آب و هوای معتدل را تجربه می کند. بارندگی سالانه بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیمتر است.[1]EnglishAnnual rainfall ranges between 300 and 400 millimeters.پښتوکلنی باران د ۳۰۰ او ۴۰۰ ملي میترونو ترمنځ دی.دریبارندگی سالانه بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیمتر است.

جمعیت شناسی و ولسوالی ها

کاپیسا به هفت ناحیه تقسیم شده است: محمود-ی-راقی، نجرب، تاگاب، السای، کوهبند، هیسا-ای-اووال-ای-کوهستان و هیسا-ای-دوم-ای-کوهستان.[1][3][9]EnglishKapisa is divided into seven districts: Mahmud-i-Raqi, Najrab, Tagab, Al-Sai, Kohband, Hissa-e-Awwal-e-Kohistan, and Hissa-e-Dowm-e-Kohistan.پښتوکاپیسا په اوو ولسوالیو ویشل شوی دی: محمود رقی، نجراب، تګاب، السای، کوهبند، هیسا اوول کوهستان، او هیسا دوم کوهستان.دریکاپیسا به هفت ناحیه تقسیم شده است: محمود-ی-راقی، نجرب، تاگاب، السای، کوهبند، هیسا-ای-اووال-ای-کوهستان و هیسا-ای-دوم-ای-کوهستان. جمعیت این ولایت در سال ۲۰۲۴ به ۵۲۳،۲۰۱ نفر برآورد شده بود.[7]EnglishThe population of the province was estimated at 523,201 in 2024.پښتود دغه ولایت نفوس په ۲۰۲۴ کال کې ۵۲۳،۲۰۱ اټکل شوی و.دریجمعیت این ولایت در سال ۲۰۲۴ به ۵۲۳،۲۰۱ نفر برآورد شده بود. بعضی گزارش ها جمعیت را حدود ۴۰۰۰۰۰ یا ۴۸۰۰۰۰ تخمین می زنند.[1][10]EnglishSome reports estimate the population at approximately 400,000 or 480,000.پښتوځینې راپورونه اټکل کوي چې نفوس یې شاوخوا ۴۰۰،۰۰۰ یا ۴۸۰،۰۰۰ دی.دریبعضی گزارش ها جمعیت را حدود ۴۰۰۰۰۰ یا ۴۸۰۰۰۰ تخمین می زنند.

ترکیب جمعیتی این ولایت عمدتاً از تاجیک ها تشکیل شده است.[1][7]EnglishThe demographic composition of the province consists primarily of Tajik people.پښتود دې ولایت ډیموګرافیک ترکیب په عمده توګه د تاجیک خلکو څخه جوړ شوی دی.دریترکیب جمعیتی این ولایت عمدتاً از تاجیک ها تشکیل شده است. ساکنان همچنان شامل جمعیت های مردم پشتون ها و پشهای ها هستند.[1][7]EnglishResidents also include Pashtun People and Pashai populations.پښتوپه اوسیدونکو کې د پښتنو خلک او پاشای نفوس هم شامل دي.دریساکنان همچنان شامل جمعیت های مردم پشتون ها و پشهای ها هستند. زبان هایی که در این منطقه صحبت می شود عبارتند از دریایی ها، زبان پشتو، پاشایی و پراچی.[1][7]EnglishThe languages spoken in the region include Dari, Pashto, Pashai, and Prachi.پښتوپه سیمه کې ویل شوي ژبو کې ډاري، پښتو ژبه، پاشای، او پراچي شامل دي.دریزبان هایی که در این منطقه صحبت می شود عبارتند از دریایی ها، زبان پشتو، پاشایی و پراچی.

اهمیت تاریخی اش

کاپیسا به عنوان یک منطقه باستانی افغانستان در نظر گرفته می شود.[1]EnglishKapisa is considered an ancient region of Afghanistan.پښتوکاپیسا د افغانستان یوه لرغونې سیمه ګڼل کیږي.دریکاپیسا به عنوان یک منطقه باستانی افغانستان در نظر گرفته می شود. تقریباً ۶۲۰ سال پیش، به عنوان پایتخت تابستانی عصر کانیشکا در آریانا باستان خدمت می کرد.[1][7]EnglishApproximately 620 years ago, it served as the summer capital of the Kanishka era in ancient Ariana.پښتوشاوخوا ۶۲۰ کاله دمخه، دا په پخوانۍ اریانا کې د کانیشکا دورې د دوبي پلازمینې په توګه خدمت وکړ.دریتقریباً ۶۲۰ سال پیش، به عنوان پایتخت تابستانی عصر کانیشکا در آریانا باستان خدمت می کرد. این ولایت دارای بسیاری از سایت های تاریخی و باستان شناسی است.[1]EnglishThe province contains numerous historical and archaeological sites.پښتوپه دې ولایت کې ګڼ شمیر تاریخي او لرغون پیژندنې ځایونه شتون لري.دریاین ولایت دارای بسیاری از سایت های تاریخی و باستان شناسی است. مکان های قابل توجه شامل منطقه زرگرگار در ناحیه هیسا-عوال-کوهستان است که دارای غلظت قابل توجهی از بقایای تاریخی است.[1][11]EnglishNotable sites include the Zargargar area in the Hissa-e-Awwal-e-Kohistan district, which contains a significant concentration of historical remains.پښتود پام وړ سایټونو کې د هیسا - اووال - کوهستان ولسوالۍ کې د زرګرګر سیمه شامله ده، کوم چې د تاریخي پاتې شونو د پام وړ غلظت لري.دریمکان های قابل توجه شامل منطقه زرگرگار در ناحیه هیسا-عوال-کوهستان است که دارای غلظت قابل توجهی از بقایای تاریخی است. برج عبدالله که در منطقه سید مرکزی کاپیسا واقع شده است نیز دارای اهمیت تاریخی است.[1]EnglishThe Abdullah Tower, located in the Sayyad area of central Kapisa, also holds historical importance.پښتود عبدالله برج، چې د مرکزي کاپیسا په سید سیمه کې موقعیت لري، هم تاریخي اهمیت لري.دریبرج عبدالله که در منطقه سید مرکزی کاپیسا واقع شده است نیز دارای اهمیت تاریخی است. علاوه بر این، منطقه ریگ راوان با داستان ها و افسانه های محلی مرتبط است.[1]EnglishAdditionally, the Rig-Ravan area is associated with local stories and legends.پښتوسربیره پردې، د ریګ - راون سیمه د ځایی کیسې او افسانو سره تړاو لري.دریعلاوه بر این، منطقه ریگ راوان با داستان ها و افسانه های محلی مرتبط است.

اقتصاد و زیرساخت ها

اقتصاد کاپیسا عمدتاً بر اساس زراعت و باغبانی است.[1][12]EnglishThe economy of Kapisa is primarily based on agriculture and horticulture.پښتود کاپیسا اقتصاد په عمده توګه د کرنې او باغدارۍ پراساس دی.دریاقتصاد کاپیسا عمدتاً بر اساس زراعت و باغبانی است. این ولایت محصولات گوناگون از جمله گندم، لوبیا، جو و ذرت را تولید می کند.[1]EnglishThe province produces a variety of crops, including wheat, beans, barley, and corn.پښتوپه دغه ولایت کې د غنمو، لوبیا، جوارو او جوارو په ګډون بېلابېل محصولات حاصلېږي.دریاین ولایت محصولات گوناگون از جمله گندم، لوبیا، جو و ذرت را تولید می کند. این کشور به دلیل تولید میوه اش به ویژه انگور، انار، سیب، آلو و زردآلو مشهور است.[1]EnglishIt is well known for its fruit production, specifically grapes, pomegranates, apples, plums, and apricots.پښتودا د خپلو میوو تولید لپاره ښه پیژندل شوی، په ځانګړي توګه انګور، انار، م مڼهې، پلمې، او ابریکوټ.دریاین کشور به دلیل تولید میوه اش به ویژه انگور، انار، سیب، آلو و زردآلو مشهور است. انار و انگور های کاپیسا با کیفیت بالا هستند و به کشورهای دیگر صادر می شوند.[1][12][13]EnglishThe pomegranates and grapes from Kapisa are of high quality and are exported to other countries.پښتود کاپیسا انار او انګور لوړ کیفیت لري او نورو هیوادونو ته صادریږي.دریانار و انگور های کاپیسا با کیفیت بالا هستند و به کشورهای دیگر صادر می شوند.

این منطقه همچنین سنت های سنتی مانند شکار پرنده را حفظ می کند.[1]EnglishThe region also maintains traditional customs such as bird hunting.پښتوسیمه دودیز دودونه هم ساتي لکه د مرغیو ښکار.دریاین منطقه همچنین سنت های سنتی مانند شکار پرنده را حفظ می کند. مناطق محلی مانند سید در ماه های تابستان به عنوان مکان های تفریحی عمل می کنند.[1]EnglishLocal areas such as Sayyad serve as recreational spots during the summer months.پښتوځایی سیمې لکه سید د دوبي په میاشتو کې د تفریح ځایونو په توګه خدمت کوي.دریمناطق محلی مانند سید در ماه های تابستان به عنوان مکان های تفریحی عمل می کنند.

منابع

  1. معرفی ولایت کاپیسا - Kapisa ولایت کاپیسا - Afghan Hub
  2. Kapisa, Afghanistan - Map & Guides
  3. معرفی ولایت کاپیسا، کوچک ترین ولایت افغانستان
  4. ولایت کاپیسا - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
  5. Part 2: The Province of Kapisa - Airman to Mom
  6. Kapisa - Program for Culture and Conflict Studies
  7. Kapisa Province - Wikipedia
  8. معرفی ولایت کاپیسا - خبرگزاری فرهنگ
  9. کاپیسا - ويکيپېډيا
  10. ولایت کاپیسا | پورتال ملی افغانستان
  11. Archaeological Excavations at Khum Zargar in Kapisa Province, North Afghanistan
  12. Regional Rural Economic Regeneration Strategies (RRERS) GRM 1 of 5
  13. Analysis of Growth and Instability in Area, Production, and Productivity of Pomegranate Crop in Tagab, Alasai Districts and Kapisa Province